Ressam Osman Asaf Bora (1869/1870- 1935)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZEN ÇAKIR KAYAN
Danışman: ELVAN TOPALLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:RESSAM OSMAN ASAF BORA (1869/1870- 1935) Bu çalışma, 1869/1870 yıllarında Saraybosna'da doğan ve sanat eğitimini 1889 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi'nde tamamlayan Osman Asaf Bora'nın yaşamını, sanat anlayışını ve Türk resim sanatındaki yerini incelemeyi amaçlamaktadır. Okulun ilk mezunları arasında yer alan sanatçı, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan dönemin kültürel dönüşümüne doğrudan tanıklık etmiş; hem sanatsal üretimi hem de üstlendiği görevlerle bu sürecin içinde aktif rol almıştır. Osmanlı Ressamlar Cemiyeti'nin üyesi olan ve 1911–1914 yılları arasında Cemiyet Gazetesi'nin sorumlu müdürlüğünü yapan Osman Asaf, arşiv belgelerine göre Maarif-i Umumiye Nezareti bünyesinde görev yapmakta iken 1916 yılında Bandırma Belediye Reisliği görevine tayin edilmiştir. Ressamın Bandırma'daki idari görevi, hakkında yürütülen tahkikat ve görevden ayrılışına uzanan bir dizi gelişme çerçevesinde şekillenmiştir. Bu süreç, dönemin merkezî idare anlayışı ile yerel uygulamalar arasındaki ilişkinin anlaşılması bakımından da dikkat çekici bir örnek sunmaktadır. Osman Asaf, Osmanlı Ressamlar Cemiyeti öncülüğünde düzenlenen Galatasaray Sergileri 'ne de eserleriyle katılmıştır. Millî Mücadele yıllarında çeşitli görevler üstlenmiş, farklı okullarda öğretmenlik yaptıktan sonra 1932'de Pertevniyal Lisesi'nden emekli olmuş ve 1935 yılında vefat etmiştir. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e geçiş sürecinde yaşayan Osman Asaf'ın sanatı, dönemin sosyal ve kültürel ortamının izlerini taşımaktadır. Türk resim sanatı literatüründe yeterince ele alınmayan Osman Asaf hakkında sınırlı sayıda bilgi ve birkaç makale bulunmaktadır. Bu eksiklik, sanatçının hem dönem içindeki işlevini hem de sanatsal kimliğini ortaya koyacak kapsamlı bir araştırmaya duyulan ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Bu tez kapsamında sanatçının günümüzde ulaşılabilen resimleri müze koleksiyonları, dergiler, kitaplar, gazete arşivleri ve dijital platformlar aracılığıyla derlenmiş; yaşamı ve sanatına ilişkin veriler bütüncül bir bakışla ele alınmıştır. Tüm bu bulgular doğrultusunda Osman Asaf Bora'nın Türk resim sanatındaki yeri ve önemi, arşiv belgeleri ve mevcut eserleri birlikte değerlendirilerek yeniden yorumlanmış ve literatüre kazandırılması hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Osman Asaf Bora, Türk Resmi, Osmanlı Ressamlar Cemiyeti, Manzara, Bandırma