Çevrimiçi ebeveyn koçluğunun ebeveynlerin tepkiyi yarıda kesme ve yeniden yönlendirme uygulamasını edinmeleri ve otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarının basmakalıp davranışları üzerindeki etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÖZEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL HEDİYE GÜNNAR

Danışman: Özlem Toper

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada çevrimiçi ebeveyn koçluğu ile anne katılımcılara sunulan tepkiyi yarıda kesme ve yeniden yönlendirme uygulamasının çocuklarının basmakalıp davranışları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma eş zamanlı olmayan çoklu başlama ve ABAB modellerine göre tasarlanmıştır. Araştırma katılımcılarını OSB tanısı alan dört erkek çocuk ve onların anneleri oluşturmaktadır. Tüm oturumların çevrimiçi ortamda gerçekleştiği bu araştırmada; katılımcı belirleme süreci tamamlandıktan sonra basmakalıp davranışın işlevini belirlemek için araştırmacı rehberliğinde işlevsel analiz oturumları gerçekleştirilmiştir. İşlevsel analiz oturumları sonucunda işlevi duyusal uyaran elde etmek olarak belirlenen basmakalıp davranışları azaltmak amacıyla uygulamacı tarafından annelere davranışlar beceri öğretimi basamakları izlenerek ön eğitim verilmiştir. Bu eğitim sonucunda anneler TYKY uygulamasını OSB tanısı olan çocuklarının basmakalıp davranışları üzerinde uygulanmıştır. Bu oturumlar boyunca araştırmacı annelere geri bildirim sunmuştur. Çocuk katılımcıların basmakalıp davranışları %30 ve altına düşene değin uygulamaya devam edilmiştir. Araştırmanın sonucunda tüm çocuk katılımcılar basmakalıp davranışları belirlenen ölçüte göre azalmıştır. Anne katılımcılar ise TYKY uygulamasını kendileri için belirlenen %80 uygulama güvenirliği ile uygulama düzeyine ulaşmıştır. Anahtar Sözcükler: Basmakalıp davranış, çevrimiçi eğitim, davranışsal beceri öğretimi, duyusal uyaran elde etme tepkiyi yarıda kesme ve yeniden yönlendirme, otizm