Muhibbî Dîvânı (2500 – 3000. gazeller) (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYKUT ASLAN

Danışman: Gülay Durmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Divan edebiyatı geleneği içerisinde yer alan metinlerin daha iyi anlaşılabilmesi için yapılan çeşitli çalışmalardan biri de TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizini ve İşlevsel Sözlüğü) isimli projedir. Bu çalışma ile metinlerin kayıtlı kullanıcılar tarafından bağlama göre anlamlandırılması, bunun sonucunda ortaya çıkarılacak geniş bir kelime havuzuyla metinleri daha kolay anlayıp yorumlayabilmek hedeflenmiştir. Bu çalışmada Kemal Yavuz ve Orhan Yavuz tarafından neşredilen "Muhibbî Dîvânı-Bütün Şiirleri" adlı eser kaynak alınarak Muhibbî'ye ait 501 gazel (2500 – 3000. Gazeller) TEBDİZ sistemine yüklenmiş ve bu gazellerde yer alan kelimeler metnin bağlamına göre anlamlandırılmıştır. İhtiyaç duyulan durumlarda diğer neşirlere de başvurulmuştur. Daha sonra metnin dizini çıkarılmış ve bu dizinden hareketle divanda yer alan çeşitli unsurlar incelenmiştir. Bu sayede Muhibbî'nin şiir hakkındaki görüşleri, dünyaya bakışı, sosyal hayat unsurlarına dair fikirleri, divan şiirinin klasik tiplerini şiirlerinde kullanım biçimleri ortaya konulmuş ve örnek beyitlerle desteklenmiştir.