Sadrüşşerîa'ya göre Allah'ın sıfatları (Ta'dilü'l-ulûm bağlamında)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEVLIYA SALIMEHMED SYULEYMAN

Danışman: Muhammet Koçak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sadrüşşerîa XIV. asırda Buhara'da yaşamış, Hanefî-Mâtürîdî ekolüne mensup çok yönlü bir âlimdir. Kelâm, fıkıh, mantık ve astronomi gibi alanlarda zamanının en önemli şahsiyetlerinden biri olan Sadrüşşerîa, naklî ve aklî ilimlerde önemli bir yere sahiptir. Çalışmamızda Sadrüşşerîa'nın Allah'ın sıfatları meselesindeki görüşleri Ta'dîlü'l-ulûm eseri bağlamında araştırılmıştır. Giriş kısmında tezin konusu, amacı, önemi ve yöntemi üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde ilk olarak Sadrüşşerîa'nın mezhebi, hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci olarak sıfatullah probleminin niçin ve nasıl başladığına dair tarihî arka planı araştırılmıştır. Bu bölümde ayrıca Mutezile, Müşebbihe ve Mücessime, Selefiyye ve Ehl-i Sünnet'in sıfatullah hakkındaki metodları tahlil edilmiştir. İkinci bölümde ise Allah'ın sıfatları hakkında Sadrüşşerîa'nın zat-sıfat, isim-müsemma ilişkisi açıklanmış ve sıfat tasnifi sunulmuştur. Onun sıfatları selbî ve hakiki olarak taksim ettiği görülmüştür. Bu taksim tarafımızca da takip edilerek Allah'ın sıfatları konusu selbî ve hakiki sıfatlar şeklinde iki temel kategoride değerlendirilmiştir Sadrüşşerîa bu konuda kendisinden önceki geleneği tüm yönleriyle taklit etmek yerine zamanın İslam felsefesi anlayışını dikkate alarak Ehl-i Sünnet düşüncesine paralel bir bakış açısı sergilemiştir.