Yeni sınıf harekeleri ve mekânsal etkileri: Bursa örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEMAL TEMEL

Danışman: Şenol Baştürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağdaş kapitalist kentler, toplumsal eşitsizlikleri mekânsal düzlemde yeniden üreten yerleşim birimleridir. Bu temel işlev farklı zamanlarda eşitsizliği düzenleyen ilke ve mekanizmalardaki değişime göre farklı düzeylerde ve görünümlerde kendini gösterir. Bu çalışma 21. yüzyılda kentsel mekânların toplumsal sınıflar tarafından nasıl paylaşıldığı sorusuna yanıt ararken kentlerin çok parçalı görünümler almasının altında yatan ilke ve mekanizmaların neler olduğunu araştırmaktadır. Kentsel alanlar, toplumsal sınıfların sürekli müzakere ve mücadelelerine sahne olduğu, farklı toplumsal gruplar arasında etkileşimsel süreçlerin gerçekleştiği coğrafi uzamlardır. Ancak toplumsal sınıfların farklılaşma biçimleri ve bu farklılıkların kent alanlarına tezahürü kentsel mekânın dönüşümünü dinamik hale getirmektedir. Bu çalışma sınıf ve mekân arasındaki ilişkiyi ele alırken sınıf ve kent sosyolojileri arasındaki kurulacak teorik mutabakatın kentsel ayrışmanın yeni biçimlerine ışık tutacağı iddiasını taşımaktadır. Fransız sosyolog Pierre Bourdieu'nün sınıf yaklaşımının kentsel ayrışmanın yeni biçimlerini çözümlemedeki etkinliği değerlendirilirken; çağdaş toplumsal farklılaşmanın inşasında belirleyici olan Bourdieuyen sermaye teorisinin kentsel ayrışmanın oluşumunu çözümlemede etkin olup olmadığı sorusu Bursa kent alanı üzerinden tartışılmaktadır. Buradan hareketle kent alanında yeni farklılaşma kalıpları kültürel sınıf yaklaşımıyla değerlendirilmektedir. Çalışma kapsamında Bursa'nın üç merkez ilçesi olan Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım'da yürütülen nicel ve nitel araştırmanın sonuçları sınıf temelli eşitsizliklerin bölgesel eşitsizliklerle örtüştüğünü göstermekdir.