Bursa ili ekolojik koşullarında tritordeum türü ile diğer serin iklim tahılı türlerinin verim ve kalite özellikleri yönünden karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK SEYREK

Danışman: Esra Aydoğan Çifci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Bursa ili ekolojik koşullarında Tritordeum türü ile diğer serin iklim tahılı türlerinin verim ve kalite özellikleri yönünden karşılaştırılması amacıyla Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi deneme alanında 2019-2020 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Denemede 3 adet tritordeum çeşidi (EKA-1, EKA-2 ve EKA-3) ile birlikte 2 adet ekmeklik buğday çeşidi (Köksal-2000 ve NKÜ Lider), 2 adet makarnalık buğday çeşidi (Pınar-2001 ve NKÜ Ziraat), 2 adet arpa çeşidi (Oberek ve Ramata) ve 2 adet tritikale çeşidi (Tatlıcak- 97 ve Collegial) kullanılmıştır. Çalışma sonucunda en uzun bitki boyu ve başak uzunluğu 124,93 cm ve 11,20 cm ile Tatlıcak-97 tritikale çeşidinden, başakta başakçık sayısı için ise en çok 29,40 adet ile Tatlıcak-97 ve Collegial tritikale çeşitlerinden, başakta tane sayısı özelliğinde en yüksek 54,90 adet ile Collegial tritikale çeşidinden, başakta tane ağırlığı için en yüksek değer 1,96 g ile NKÜZiraat makarnalık buğday çeşidinden, 1000 tane ağırlığı özelliğinde en yüksek 52,06 g Oberek arpa çeşidinden, hektolitre ağırlığı bakımdan ise en yüksek sonuç NKÜ Ziraat makarnalık buğday çeşidinden (80,76 kg/hl) elde edimiştir. Protein oranı, sedimantasyon oranı ve gluten oranı bakımından en yüksek değerler EKA-1 Tritordeum çeşidinden sırasıyla %11,92, 34,66 ml ve %34,40 olarak elde edilmiştir. Tane verimi özelliğinde ise en yüksek tane verimine 883,16 kg/da ile Oberek arpa çeşidinin sahip olduğu görülmektedir. Sonuç olarak tane verimi dikkate alındığında Tritordeum çeşitleri içerisinde EKA-2 çeşidinin 547,00 kg/da tane verimi değerine sahip olduğu ve kalite değerleri ele alındığında ise EKA-1 Tritordeum çeşidinin en yüksek değerlere sahip olduğu belirlenmiştir. Bu iki Tritordeum çeşidinin Bursa ekolojik koşullarında üretimde değerlendirilebileceği kanısına varılmıştır.