[S057] NTCP Transfeksiyonuna Dayalı In Vitro HBV Enfeksiyon Modelinin Geliştirilmesi ve Hücresel Etkilerinin İncelenmesi
8. Ulusal Klinik Mikrobiyoloji Kongresi, Antalya, Türkiye, 19 Kasım 2025, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
NTCP Transfeksiyonuna Dayalı In Vitro HBV Enfeksiyon Modelinin
Geliştirilmesi ve
Hücresel Etkilerinin İncelenmesi
İmran Sağlık¹, Fuat Aksoy², Gözde Arslan³,
Seçil Ak Aksoy1
¹ Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi,
Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Bursa, Türkiye
² Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi,
Genel Cerrahi Anabilim Dalı, Bursa, Türkiye
³ Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi,
İmmünoloji Bilim Dalı, Bursa, Türkiye
Giriş ve Amaç
Hepatit B virüsü (HBV), Hepatoselüler
Karsinomun (HCC) en önemli etkenlerinden biridir. Özellikle siroz zemininde
gelişen HBV-ilişkili HCC olgularında ortotopik karaciğer nakli (Orthotopic
Liver Transplantation, OLT) lokal veya sınırlı HCC için küratif bir seçenektir;
ancak nakil sonrası nüks gelişmesi ciddi bir sorundur. Kurumumuzda yapılan
önceki çalışmalarda, HBV-ilişkili HCC olgularında OLT sonrası nüks gelişen
hastalarda miR‑21, MALAT1, PVT1
ve SNHG16 gibi uzun kodlamayan RNA’ların (lncRNA) ekspresyon düzeylerinde değişiklikler olduğu gösterilmiştir.
Daha önce, NTCP (sodyum-taurokolat
kotransporter proteini) aracılı HBV enfeksiyon modelleri tanımlanmış olmasına
rağmen, bu çalışmada hastalarda bulunabilecek diğer etkenlerden bağımsız olarak
geliştirilmiş bir in vitro HBV enfeksiyon modelinde, HBV enfeksiyonunun
hücresel proliferasyon, migrasyon ve onkojenik lncRNA ekspresyonu üzerindeki
etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
HepG2 hücreleri pDONR221_SLC10A1 plazmidi
(Addgene, ABD) kullanılarak Lipofectamine™ 6000 (Thermo Fisher Scientific, ABD)
ile transfekte edilmiştir. NTCP ekspresyonu doğrulandıktan sonra hücreler HBV
DNA pozitif hasta serumları (10⁶–10⁷ IU/mL) ile %5 PEG8000 ve %2 DMSO içeren
inokulumla enfekte edilmiştir. HBV DNA, HBsAg ve HBeAg düzeyleri 3., 5. ve 7.
günlerde ölçülerek enfeksiyon doğrulanmıştır.
Tümör agresifliği hücre düzeyinde koloni
formasyon testi ve yara iyileşme (scratch) deneyi ile değerlendirilmiştir.
Koloni sayısı ve çapı ImageJ yazılımı ile; yara kapanma oranı ise (1 – [kalan
alan / başlangıç alanı]) × 100 formülüyle hesaplanmıştır. Ayrıca, miR-21,
MALAT1, HULC, PVT1 ve SNHG16 ekspresyonları qPCR yöntemiyle analiz edilmiştir.
Bulgular
Enfekte NTCP-HepG2 hücrelerinde HBV DNA, HBsAg
ve HBeAg pozitifliği saptanmıştır. Koloni oluşumu ve migrasyon hızında anlamlı
artış izlenmiş (p < 0.001); çizik alanı 16. saatte %64.6 ± 9.8 oranında
kapanmıştır. Moleküler analizlerde, MALAT1 (5.37’ye 1.87; p = 0.004), HULC
(4.7’ye 2.3; p = 0.010) ve PVT1 (2.17’ye 1.17; p = 0.013) ekspresyonlarında
anlamlı artış gözlenmiştir. Buna karşılık miR-21 ve SNHG16’da istatistiksel
olarak anlamlı fark bulunmamıştır.
Bu RNA’ların her birinin HCC olgularında kötü
prognoz ve yüksek tümör derecesi ile ilişkili olduğu gösterilmiştir; ancak
HBV-ilişkili HCC’de nüks ile ilişkili ekspresyon paternleri literatürde sınırlı
biçimde araştırılmıştır.
Sonuç
Bu çalışma, NTCP-transfekte HepG2 modelinin
yalnızca HBV enfeksiyonu oluşturmakla kalmayıp, HCC’ye özgü onkojenik RNA
yanıtlarını da yansıttığını göstermektedir. HBV enfeksiyonu hücrelerde
proliferasyon ve migrasyonu artırmış, onkojenik lncRNA ekspresyonlarını anlamlı
biçimde değiştirmiştir. Modelimiz, HBV’ye bağlı HCC’de prognostik biyobelirteçlerin
fonksiyonel olarak doğrulanmasına olanak sağlayan özgün bir ortam sunmaktadır.
Çalışmamızda antiviral ajan uygulanmamıştır; ancak planlanan ileri aşama
çalışmalar, antiviral ajanların ardından lncRNA düzeylerinde değişikliğin
fonksiyonel doğrulanmasını hedeflemektedir.
Bu
çalışma, TÜBİTAK (Proje No: 324S308) tarafından desteklenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hepatit B virüsü, in vitro
model, NTCP, migrasyon, proliferasyon, lncRNA
1.
Aksoy F, Kaya E, Aksoy Ak S, Dündar HZ, Tunca B. Long non-coding RNA
HULC overexpression predicts tumor recurrence of hepatocellular carcinoma after
liver transplantation. Transpl Int 2021;34:302.
2.
Dündar HZ, Aksoy F, Aksoy SA, Taşar P, Uğraş N, Tunca B, et al.
Overexpression of miR-21 is associated with recurrence in patients with
hepatitis B virus-mediated hepatocellular carcinoma undergoing liver
transplantation. Transplant Proc 2019;51(4):1157-61.
3. Hu J, Lin YY, Chen PJ, Watashi K, Wakita T.
Cell and animal models for studying hepatitis B virus infection and drug
development. Gastroenterology 2019;156(2):338-54.
4. Song Y, Shou S,
Guo H, Gao Z, Liu N, Yang Y, et al. Establishment and characterization of a new
cell culture system for hepatitis B virus replication and infection. J Virol
2021;95(16):e00569-21.
5. Samudh N,
Shrilall C, Arbuthnot P, Bloom K, Ely A. Diversity of Dysregulated Long
Non-Coding RNAs in HBV-Related Hepatocellular Carcinoma. Front Immunol;13:834650.
doi: 10.3389/fimmu.2022.834650.