ÖMER SEYFETTİN VE EĞİTİM


Ogur E.

in: VEFATININ 100. YILINDA ÖMER SEYFETTİN'E ARMAĞAN, PROF. DR. ALEV SINAR UĞURLU,PROF. DR. SELÇUK KIRLI, Editor, Türk Ocakları Derneği Bursa Şubesi, Bursa, pp.329-348, 2020

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Other Book
  • Publication Date: 2020
  • Publisher: Türk Ocakları Derneği Bursa Şubesi
  • City: Bursa
  • Page Numbers: pp.329-348
  • Editors: PROF. DR. ALEV SINAR UĞURLU,PROF. DR. SELÇUK KIRLI, Editor

Abstract

Ömer Seyfettin, ülkemizin en buhranlı günlerini yaşadığı dönemde, asker, edebiyatçı ve bir siyasi hareketin çevresinde olarak olayların içinde yer almıştır. O, yaşadığı olaylara hep millî bir bakışla yaklaşmış, Türk milletinin yeni bir hamle gücü yaratması için fikirleri ve öyküleriyle hizmet etmiştir. Türkçe ders kitaplarına giren hikâyeleri, Türkçe öğretim programlarında ders kitaplarına seçilecek metinlerin taşıması gereken özelliklere sahip ve öğrencilerin zevkle okudukları metinler olmuştur.

Ömer Seyfettin’in çocukların özelikle ilköğretim çağında okumaya başladığı hikâyeleri, millî değerlere değer katan, tarihe ışık tutan, farklı yörelerin kültürlerini tanıtan, toplumun sosyal ve siyasi yaşamında aksayan yanlarını mizahi bir dille sunan, halk hikâye, efsane ve masallarını yeniden dirilten bir konu zenginliğine sahiptir. Ömer Seyfettin’in hikâyeleri, çocuk okurlar üzerinde olumlu etkiler oluşturma gücünü taşır (Ustaoğlu, 2006: IX).

Ömer Seyfettin hikâyeleri, Türkçe dersinin hedeflerine ulaşılmasında en uygun eserler arasında yer almaktadır. Bu hikâyeler, “konuşulan Türkçeyle yazılmaları, süslü ve şairane bir anlatım yerine; süssüz, açık ve yalın bir üslûp kullanılmasıyla dil yönünden özgünlük taşır.  Geleneksel öykü anlayışının da bir gereği olarak çevre betimlemeleri ve ruhsal çözümlemelerden çok hikâyelerde olaya önem verilmesi, olayları daha unutulmaz ve çarpıcı kılmak amacıyla mizahın sıkça kullanılması (Geçgel, 2007) ortaokul düzeyi öğrencilerinin bu tür metinlerden beklentilerini de karşılamaktadır.

1981 Türkçe Eğitim Programına uygun olarak yazılan 73 Türkçe ders kitabı, 2006 ve sonraki Türkçe Öğretim Programlarına uygun olarak yazılmış 34 Türkçe ders kitabı tespit edilip incelenmiştir. Ömer Seyfettin’in hikâyeleri, 1981 programına uygun olarak yazılan 42 ders kitabında bulunmayıp 31Türkçe ders kitabında yer almıştır. Yazarın hikâyeleri, 2006 ve sonraki Türkçe Öğretim Programlarına uygun olarak yazılmış 21 ders kitabında olmayıp 13 ders kitabında yer almıştır. Hikâyelerin ders kitaplarına seçilirken ciddi bir eğitsel anlayışın gözetildiğini söylemek çok zordur. “Kaşağı”, “Forsa”, “Pembe İncili Kaftan” gibi bazı hikâyelerin farklı sınıf seviyesindeki ders kitaplarına seçilmiş olması bu düşünceyi kuvvetlendirmektedir. Bu durum, ders kitaplarının hazırlanmasının ders kitaplarına uygun metin seçiminin ne kadar önemli ve üst düzey uzmanlık isteyen bir iş olduğunu bir kez daha hatırlatmaktadır.