Savunma Sanayii İhracatında Ticari Diplomasi: Türkiye'nin Savunma İhracatının Dış Politika ve Stratejik İlişkilere Etkisi


Creative Commons License

Öztürkçü N.

in: Uluslararası Ticari Diplomasi - 1, Doç. Dr. Binali Kılıç, Editor, Detay Yayıncılık, Ankara, pp.69-90, 2026

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2026
  • Publisher: Detay Yayıncılık
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.69-90
  • Editors: Doç. Dr. Binali Kılıç, Editor
  • Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
  • Bursa Uludag University Affiliated: Yes

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin savunma sanayii ihracatını ticari diplomasi bağlamında incelemek ve savunma sanayii satışlarının Türkiye'nin dış politika kapasitesi ile ikili ilişkiler üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Çalışmada savunma sanayii ihracatının yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığı aynı zamanda diplomatik ilişkilerin geliştirilmesi, stratejik ortaklıkların güçlendirilmesi, teknoloji transferi, ortak üretim, eğitim ve teknik destek gibi unsurlar aracılığıyla uzun dönemli devletlerarası ilişkilerin şekillendirilmesine katkı sağlayabileceği kabul edilmektedir. Bu kapsamda Türkiye'nin Suudi Arabistan, Polonya, Endonezya, Katar, Pakistan, Nijerya, Kenya ve Somali ile gerçekleştirdiği savunma sanayii iş birlikleri incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, resmi kurumların raporları ve basın açıklamaları, hükümetlerarası anlaşmalar, savunma sanayii firmalarının açıklamaları, uluslararası kuruluş raporları ve akademik çalışmalar doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. İncelenen örnekler, savunma fuarları, üst düzey siyasi temaslar, hükümetlerarası anlaşmalar, pazar erişiminin kolaylaştırılması, teknoloji transferi, ortak üretim, eğitim ve teknik destek, ihracat finansmanı ve uzun dönemli savunma sanayii iş birliği olmak üzere çeşitli ticari diplomasi araçları açısından analiz edilmiştir. Bulgular, Türkiye'nin savunma sanayii ihracat modelinin klasik ürün satışından giderek ortak üretim, teknoloji transferi, yerel sanayinin geliştirilmesi ve uzun dönemli kurumsal iş birliklerine doğru genişlediğini göstermektedir. Bu süreç özellikle Suudi Arabistan, Endonezya, Katar ve Pakistan örneklerinde belirginleşmektedir. Afrika örneklerinde ise savunma ihracatının diplomatik ve askerî ilişkilerle birlikte yürütüldüğü görülmektedir. Sonuç olarak savunma sanayii ihracatının Türkiye açısından ekonomik getirilerin ötesinde, stratejik ortaklıkların geliştirilmesi ve dış politika nüfuzunun artırılması bakımından önemli bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.