Savunma Sanayii İhracatında Ticari Diplomasi: Türkiye'nin Savunma İhracatının Dış Politika ve Stratejik İlişkilere Etkisi
Uluslararası Ticari Diplomasi - 1, Doç. Dr. Binali Kılıç, Editör, Detay Yayıncılık, Ankara, ss.69-90, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Detay Yayıncılık
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Sayfa Sayıları: ss.69-90
- Editörler: Doç. Dr. Binali Kılıç, Editör
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin
savunma sanayii ihracatını ticari diplomasi bağlamında incelemek ve savunma
sanayii satışlarının Türkiye'nin dış politika kapasitesi ile ikili ilişkiler
üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Çalışmada savunma sanayii ihracatının
yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığı aynı zamanda diplomatik ilişkilerin
geliştirilmesi, stratejik ortaklıkların güçlendirilmesi, teknoloji transferi,
ortak üretim, eğitim ve teknik destek gibi unsurlar aracılığıyla uzun dönemli
devletlerarası ilişkilerin şekillendirilmesine katkı sağlayabileceği kabul
edilmektedir. Bu kapsamda Türkiye'nin Suudi Arabistan, Polonya, Endonezya,
Katar, Pakistan, Nijerya, Kenya ve Somali ile gerçekleştirdiği savunma sanayii
iş birlikleri incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş,
resmi kurumların raporları ve basın açıklamaları, hükümetlerarası anlaşmalar,
savunma sanayii firmalarının açıklamaları, uluslararası kuruluş raporları ve
akademik çalışmalar doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. İncelenen
örnekler, savunma fuarları, üst düzey siyasi temaslar, hükümetlerarası
anlaşmalar, pazar erişiminin kolaylaştırılması, teknoloji transferi, ortak
üretim, eğitim ve teknik destek, ihracat finansmanı ve uzun dönemli savunma
sanayii iş birliği olmak üzere çeşitli ticari diplomasi araçları açısından
analiz edilmiştir. Bulgular, Türkiye'nin savunma sanayii ihracat modelinin
klasik ürün satışından giderek ortak üretim, teknoloji transferi, yerel
sanayinin geliştirilmesi ve uzun dönemli kurumsal iş birliklerine doğru
genişlediğini göstermektedir. Bu süreç özellikle Suudi Arabistan, Endonezya,
Katar ve Pakistan örneklerinde belirginleşmektedir. Afrika örneklerinde ise
savunma ihracatının diplomatik ve askerî ilişkilerle birlikte yürütüldüğü
görülmektedir. Sonuç olarak savunma sanayii ihracatının Türkiye açısından
ekonomik getirilerin ötesinde, stratejik ortaklıkların geliştirilmesi ve dış
politika nüfuzunun artırılması bakımından önemli bir araç olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.