Türkiye’de Hanehalkı Yoksulluğunun Nedenleri Üzerine Ampirik Bir Araştırma
İZMIR JOURNAL OF ECONOMICS, cilt.41, sa.3, ss.678-700, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 41 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.24988/ije.1800898
- Dergi Adı: İZMIR JOURNAL OF ECONOMICS
- Derginin Tarandığı İndeksler: Business Source Ultimate (EBSCO), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.678-700
- Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de hanehalkı düzeyinde yoksulluğun belirleyicilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2023 yılı Hanehalkı Bütçe Anketi verileri kullanılmış ve yenilenmiş OECD eşdeğerlik ölçeğine göre hesaplanan eşdeğer fert geliri medyanının %60’ı yoksulluk sınırı olarak kabul edilmiştir. Probit modeli kullanılarak yapılan analiz sonuçlarına göre, hanehalkı sorumlusunun eğitim düzeyindeki artış yoksulluk olasılığını anlamlı biçimde azaltmaktadır. Kadınların hanehalkı sorumlusu olduğu hanelerde yoksulluk olasılığı daha düşük bulunmuştur. Ayrıca, boşanmış ya da dul bireylerin sorumlu olduğu haneler, evli bireylerin yönettiği hanelere kıyasla daha düşük bir yoksulluk olasılığıyla ilişkilendirilmiştir. Buna karşın, çocuklu hanelerde yoksulluk olasılığı artmaktadır. Hanehalkı sorumlusunun emekli ya da işsiz olması da yoksulluk olasılığını artırmaktadır. Diğer yandan, hanehalkının ev sahibi olması, konutun kaloriferli ısıtma sistemine sahip bulunması ve hanede sigara ya da alkol tüketiminin varlığı, yoksulluk olasılığıyla negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler sergilemektedir. Dikkat çeken bir diğer bulgu ise, sosyal yardım alan hanelerde yoksulluk oranlarının yüksek seyretmesidir; bu durum, mevcut sosyal yardımların yoksulluğu hafifletmede yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır.