Akademik Veri Yönetim Sistemi
Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi Journal of Sustainable Engineering Applications and Technological Developments, cilt.9, sa.1, ss.98-106, 2026 (Hakemli Dergi)
Türkiye’de yüksek katlı binaların sayısının artmasıyla birlikte, bu yapıların mimari cephe tasarımları hem estetik hem de performans açısından
önemli bir araştırma alanı haline gelmiştir. Bu çalışma, Türkiye’de yüksek katlı binaların mimari cephe tasarımında yaşanan dönüşümü,
sürdürülebilirlik hedefleri ve Bina Bilgi Modellemesi (BIM) kullanımının mimari karar süreçlerine etkisi bağlamında değerlendirmeyi
amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş olup, veriler literatür incelemesi ve içerik analizi yöntemiyle ele alınmıştır.
Çalışma kapsamında, Türkiye bağlamındaki mevcut durumu somutlaştırmak amacıyla İstanbul Finans Merkezi Ziraat Kuleleri gibi BIM tabanlı
cephe uygulamaları içeren projeler ve akademik yayınlar incelenmiştir. Özellikle 2000’li yıllardan sonra hızlanan kentleşme, küresel mimari
eğilimlerin etkisi ve gelişen teknolojiler, yüksek katlı yapıların cephelerinde belirgin bir dönüşüme yol açmıştır. Geleneksel cam–alüminyum
cephelerden, enerji verimliliğini önceleyen çok katmanlı kabuk sistemlerine kadar uzanan bu evrim, Türkiye’de mimari tasarım kültürünün
değişimini yansıtmaktadır. Bununla birlikte, bu değişimin ardındaki teknolojik, çevresel ve tasarımsal faktörlerin bütüncül bir şekilde
değerlendirildiği çalışmalar sınırlıdır. Bu bağlamda Bina Bilgi Modellemesi (BIM), yüksek katlı binalarda sürdürülebilir cephe tasarımını
destekleyen önemli bir araç olarak öne çıkmaktadır. BIM tabanlı tasarım süreçleri gün ışığı kontrolü, ısıl performans analizi, malzeme
optimizasyonu ve yaşam döngüsü değerlendirmesi gibi cephe performansını doğrudan etkileyen kriterlerin tasarım sürecinin erken aşamalarına
entegre edilmesini sağlamaktadır. Böylece mimarlar, cephe formu, malzeme seçimi ve yapısal organizasyon gibi kararları daha veriye dayalı ve
sürdürülebilir bir çerçevede şekillendirebilmektedir. Türkiye’deki mevcut BIM pratiklerinin halen ağırlıklı olarak teknik koordinasyon, çakışma
tespiti ve imalat süreçlerinde yoğunlaştığı; tasarımın ilk evrelerinde sürdürülebilirlik odaklı karar destek aracı olarak kullanımının ise sınırlı
kaldığı saptanmıştır. Sonuç olarak, çalışma BIM’in Türkiye’de sadece bir modelleme aracı değil, yüksek katlı binalarda çevresel duyarlılığı yüksek
cephe tasarımları geliştirmek için stratejik bir platform olarak konumlandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Bina Bilgi Modellemesi (BIM), Yüksek Katlı Binalar, Cephe Tasarımı, Sürdürülebilirlik, Türkiye.
With the increasing number of high-rise buildings in Türkiye, the architectural façade design of these structures has become an important field of
research, encompassing both aesthetics and performance. This study aims to evaluate the transformation of architectural façade design in high-rise
buildings in Türkiye within the context of sustainability goals and the impact of Building Information Modeling (BIM) on architectural decision-
making processes. A qualitative research approach was adopted in the study, and the data were examined using a literature review and content
analysis. Within the scope of the study, to clarify the current situation in Türkiye, projects incorporating BIM-based façade applications, such as the
Istanbul Financial Center Ziraat Towers, as well as academic publications, were analyzed. Particularly after the 2000s, rapid urbanization, the
influence of global architectural trends, and advancing technologies have led to a significant transformation in the façades of high-rise buildings.
This evolution, ranging from traditional glass–aluminum façades to multi-layered envelope systems prioritizing energy efficiency, reflects the
change in architectural design culture in Türkiye. However, studies that holistically evaluate the technological, environmental, and design factors
behind this transformation remain limited. In this context, Building Information Modeling (BIM) emerges as an important tool supporting
sustainable façade design in high-rise buildings. BIM-based design processes enable the integration of criteria directly affecting façade
performance, such as daylight control, thermal performance analysis, material optimization, and life cycle assessment, into the early stages of
design. Thus, architects can shape decisions on façade form, material selection, and structural organization within a more data-driven, sustainable
framework. It has been identified that current BIM practices in Türkiye remain predominantly focused on technical coordination, clash detection,
and construction processes. At the same time, their use as a sustainability-oriented decision-support tool in the early design stages remains
limited. As a result, the study highlights that BIM should be positioned in Türkiye not merely as a modeling tool, but as a strategic platform for
developing environmentally responsive façade designs in high-rise buildings.
Keywords: Building Information Modeling (BIM), High-Rise Buildings, Facade Design, Sustainability, Türkiye