Sivil İtaatsizliğe Yönelik Bir Eleştiri: Yasayı Geçersiz Kılma
Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sa.33, ss.261-300, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 33
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.261-300
- Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bir adil olanı arzulama çabası olan sivil itaatsizlik kavramının teorideki anlamı ve eylem olarak karşılığı tarihin her döneminde tartışmalı bir konu olmuştur. Bu tartışmalardan biri de sivil itaatsizlik kavramının yasayı geçersiz kılmayı hedefleyip hedeflemediğidir. Bu eksende genellikle hukuki geçerliliği hukuki bağlayıcılıkla bir tutan anlayışların bakış açısıyla sivil itaatsizliğin yasayı geçersiz kılmayı hedeflediğini savunan görüşler ortaya atılmıştır. Ancak bu tartışmayı bir sonuca erdirebilmek için hukuki geçerlilik ve hukuki bağlayıcılık kavramlarının aralarındaki ilişkiyi ve bu iki kavramın nasıl algılanacağını belirlemek gerekmektedir. Bu belirlemenin ardından sivil itaatsizlik kavramının yasayı geçersiz kılmayı hedefleyip hedeflemediği sonucuna varılabilir. Dolayısıyla bu makalede öncelikle sivil itaatsizliğin kısa bir tanımı yapılarak sivil itaatsizliğin yasayı geçersiz kıldığını savunan görüşlere değinilmiştir. Ardından hukuki geçerlilik ve hukuki bağlayıcılığa ilişkin öne sürülen üç farklı anlayışa yer verilmiştir. Sonuç olarak ise bu üç anlayıştan farklı olarak hukuki geçerlilik ve hukuki bağlayıcılık kavramlarına farklı bir perspektiften yaklaşarak sivil itaatsizlik kavramının yasanın geçerliliğini yok saymaya yönelik bir amacının olmadığının savunusu yapılmıştır.
The meaning of the concept of civil disobedience, which is an effort to desire what is just, in theory and its equivalent in action has been a controversial issue in every period of history. One of these debates is whether the concept of civil disobedience aims to override the law. In this axis, arguments have been put forward arguing that civil disobedience aims to override the law from the perspective of understandings that generally equate legal validity with legal bindingness. However, in order to conclude this debate, it is necessary to determine the relationship between the concepts of legal validity and legal bindingness and how these two concepts should be perceived. This clarification can a conclusion be reached regarding whether the concept of civil disobedience aims to render the law invalid. Therefore, in this article, firstly, a brief definition of civil disobedience is provided and the views that argue that civil disobedience invalidates the law are mentioned. Then, three different understandings of legal validity and legal bindingness are presented. In conclusion, it is argued that the concept of civil disobedience does not aim to ignore the validity of the law by approaching the concepts of legal validity and legal bindingness from a different perspective.