Anayasa Mahkemesinin Anayasal Hakların Korunmasındaki Rolü: Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası Çerçevesinde Bir Değerlendirme

Bu çalışma, 1982 Anayasası’nın yürürlükteki hükümleri çerçevesinde Anayasa Mahkemesi’nin anayasal hakların korunmasındaki rolünü kurumsal ve normatif boyutlarıyla ve hukuksal bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Esasında Mahkemenin 1982 Anayasası’ndaki görev ve yetkilerine yönelik her bir fonksiyonunun müstakilen irdelendiği ciddi bilimsel çalışmalar mevcuttur, fakat güncel anayasa mevzuatı kapsamında Mahkemenin yargısal işlevlerini bir arada ve insan hakları ile anayasal haklar merkezinde ele alan herhangi bir bilimsel araştırmanın bulunmaması gibi bir durum da söz konusudur. Bu açıdan bakıldığında çalışma özgünlük arz etmektedir. Bu doğrultuda çalışma içeriğinde Mahkemenin anayasal hakları muhafaza etmesini sağlayan anayasal düzenlemelerin nelerden ibaret olduğu açıklanmakta ve çalışmanın daha kapsamlı bir çerçevede ele alınabilmesi için esas tespitlere yer verilmeden önce Türkiye’de insan haklarının gelişiminin Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde gösterdiği tarihsel seyir, anayasalarda insan haklarının teminat altına alınması meselesi ve anayasal haklarla insan hakları arasındaki etkileşimin kökenleri ana hatlarıyla incelenmektedir. Bu çerçevede çalışma, konuya ilişkin araştırma ve inceleme eserlerinden faydalanılarak oluşturulmuş ve çalışmayla, Mahkemenin demokratik hukuk devletinin güçlenmesindeki ve anayasal hakların muhafazasındaki etkileri 1982 Anayasası’ndaki düzenlemeler ışığında ortaya konulmaya çalışılmıştır. Son olarak bu çalışma, nitel bir çalışma olup doküman analizi yöntemiyle hazırlanmıştır.