Alan Yaylasında  Kırıkhan Hatay  Fonksiyonel Değişimin Coğrafi Özellikleri

Doğu Coğrafya Dergisi, cilt.17, sa.27, ss.129-150, 2012 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmada Alan yaylasında meydana gelen fonksiyonel değişim coğrafi

bakış açısıyla incelenmiştir. Tarihsel süreçte yaylacılık faaliyetlerinin değişimi ve

bunun mekâna olan yansıması tespit edilmeye çalışılmıştır.

Yaylada 1865 ’te uygulamaya konulan Fırka-i İslahiye ’yle başlayan

değişim, Amik Gölü ’nün kurutulma süreciyle birlikte 1955’den sonra fonksiyonel

değişime dönüşmüştür. Ulaşım-iletişim ve altyapı imkânlarının gelişim gösterdiği

1990 sonrasında ise daha da belirginleşerek günümüze kadar gelmiştir. Yayla, 5060

yıllık süreçte yaşanan sosyo-ekonomik ve kültürel değişimle birlikte, yöre

ekonomisinde üstlendiği işlev, yerleşme şekli ve arazi kullanımı bakımından

değişim geçirmiştir. Bu yönüyle günümüzde yayla basit konutların yer aldığı,

hayvancılık amacıyla mevsimlik olarak kullanılan ekonomik faaliyet alanı

olmaktan çıkarak, dinlenme ve rekreasyonel faaliyet alanına geçiş sürecini

yaşamaktadır.

Yörenin sosyo-ekonomik hayatındaki yeri ve işlevi değişen yaylada

yerleşme ve çevreye ait çok sayıda sorun baş göstermiştir. Plansız ve kontrolsüz

devam eden büyüme aynı hızda sürecek olursa, yayla uzun vadede sayfiye yeri

olma niteliğini yitirecektir. Aktivitenin sürdürülebilir olabilmesi, alınacak

önlemlere bağlıdır.

Anahtar kelimeler: Yayla, yaylacılık, Alan yaylası, fonksiyonel değişim, Hatay

Abstract

In this study, the functional change occurred across the Alan Plateau was

examined in a geographical sense. It was aimed to explore the change in

transhumance activities and its effect on the region throughout the history.

The change across the plateau which started with Fırka-I İslahiye in

1865 turned into a functional change after 1955 with the process o f drying up Lake

Amik. Being more evident in the years following 1990 when the improvements in

transport-communication and infrastructure facilities took place, this change has

reached the present day. Along with the socio-economic and cultural change in

about 50-60 years time, the plateau has undergone a change in the sense o f its role

in local economy, in land use and the type o f settlement. Therefore, the plateau

today has been going through a change from an economic area with simple houses

which is used during particular seasons for stockbreeding into an area for

relaxing and recreational activities. A large number problems regarding the

settlement and environment emerged across the plateau o f which function and role

in the socio-economic life o f the region has changed. I f the unplanned and

uncontrolled growth keeps going at the current rate, the plateau will probably lose

its nature o f being summer resort in the long term. Sustainability o f the activities

will depend on the measures to be taken.

Keywords: Plateau, transhumance, the Alan plateau, functional change, Hatay