Bu araştırmanın amacı Siyah Alaca sığırlarda sağım ve meme özelliklerini etkileyen çevresel faktörleri belirlemektir. Araştırmanın materyalini Bursa’da özel bir işletmede 2017 Aralık ile 2018 Mart ayları arasında yetiştirilen 1001 baş Siyah Alaca inekler oluşturmuştur. İneklerde dört ay boyunca dört kez sabah sağımından önce bazı meme özellikleri ölçülmüş ve sağım özellikleri belirlenmiştir. Etkisi araştırılan faktörler laktasyon sayısı, süt verim grubu, gebelik durumu, mevsim ve laktasyon aylarıdır. Bu özelliklere etkili faktörlerin belirlenmesi için Minitab GLM prosedüründe varyans analizi, çoklu karşılaştırmalar için Tukey testi kullanılmıştır. Arka meme başı uzunluğu (AMBU), arka meme başı genişliği (AMBG), arka meme başları arası mesafe (AMBAM), meme başlarının yerden yüksekliği (MBYY), sağım süresi (SS) ve sağım hızı (SH) için ortalamalar sırasıyla; 4.78±0.03 cm, 2.84±0.01 cm, 4.36±0.07 cm, 56.71±0.11 cm, 5.10±0.03 dk ve 2.75±0.01 kg dk-1 bulunmuştur. SS’ne mevsimin etkisi önemsiz iken diğer faktörlerin etkisi önemlidir (p<0.01). SH’na laktasyon sayısı ve gebelik durumunun etkisi önemsizdir. Tüm meme özelliklerine gebelik durumunun etkisi önemsiz iken diğer faktörlerin etkisi değişmektedir. Genel olarak laktasyon sırasıyla birlikte SS’nin arttığı, SH’nın değişmediği, meme başlarının uzadığı ve yere yaklaştığı söylenebilir.
The aim of this study is to determine the non-genetic factors affecting milking and teat traits in Holstein cattle. The material of the research consisted of 1001 Holstein cows raised in a private farm in Bursa between December 2017 and March 2018. Some teat traits were measured and milking traits were determined in cows before morning milking four times for four months. The factors whose effects were investigated were lactation number, milk yield group, pregnancy status, season and lactation months. In order to determine the factors affecting these traits, analysis of variance in Minitab GLM procedure and Tukey test for multiple comparisons were used. Rear teat length (RTL), rear teat width (RTW), distance between rear teats (DRT), height of teats from floor (HTF), milking time (MT) and milking speed (MS), respectively; 4.78±0.03 cm, 2.84±0.01 cm, 4.36±0.07 cm, 56.71±0.11 cm, 5.10±0.03 min and 2.75±0.01 kg min-1 were found. Factors whose effects were investigated are lactation number, milk yield group, pregnancy status, season and lactation months. While the effect of the season on SS is insignificant, the effect of other factors is significant (p<0.01). The effect of lactation number and pregnancy status on SH is insignificant. While the effect of pregnancy status on all teats characteristics is insignificant, the effect of other factors varies. In general, it can be said that the MT increases with age, the MS does not change, the teats become longer and closer to the ground.
