Fenerli Rum Beylerinden Kalimaki Ailesi ve Osmanlı Devleti’ndeki Görevleri


Uyar R.

Uludağ ilahiyat dergisi, cilt.35, sa.1, ss.115-135, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 35 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.51447/uluid.1882608
  • Dergi Adı: Uludağ ilahiyat dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.115-135
  • Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Fenerli Rumlar ya da Fenerliler; Osmanlı Devleti'nde İstanbul'un Fener semtinde oturan nüfuz sahibi ve zengin Rum ailelerine verilen isimdi. Bu aileler çocuklarını zamanın ünlü ilim merkezlerine sahip İtalya'ya eğitime gönderiyorlardı. Türkçe ve Arapça'nın yanı sıra birçok Avrupa dilini konuşabilen, milletlerarası politik ortamı takip eden, iş hayatında da başarılı olan Fenerli beylerin üyeleri İstan- bul'a döndüklerinde Osmanlı Devleti'nin komşu devletlerle ilişkilerini yürütmek üzere bazı memuri- yetlere, özellikle Divan-ı Hümayun ve Donanma-yı Hümayun tercümanlığı ile görevlendiriliyorlardı. Giderek itimat telkin ettikleri için başka önemli görevler üstlendikleri de oluyordu. Sultan III. Ahmed zamanında Osmanlı Devleti'ne tâbi Boğdan voyvodası Dimitri Kandemir'in Prut Savaşı'nda Rus tara- fına geçmesi üzerine bölgesel liderlere güvenemeyen Osmanlı Sultanları ülkenin en önemli eyaletle- rinden Eflak ve Boğdan prensliklerine genelde üçer yıllık olarak Fenerli Rum beylerinden voyvodalar atamaya başlamıştı. Bu amaçla görevlendirilen Fenerli ailelerden biri de Kalimaki (Callimachi) (1730- 1865) ailesidir. Söz konusu aileden pek çok kişi voyvoda olarak görev yapmıştır. Bu çalışmada arşiv belgeleri, yurt içi ve yurt dışı kaynaklar ışığında Osmanlı Devleti'nde görev yapan Kalimaki Ailesi üyeleri ve yaptıkları hizmetler ile Osmanlı bürokrasisine katkıları hakkında bilgi verilecektir.
The Greeks of Phanariot or Phanariots were the name given to influential and wealthy Greek families living in the Phanariot district of Istanbul in the Ottoman Empire. These families sent their children to Italy, which had the famous centers of science at the time, for education. The members of these Phanariots, who could speak many European languages in addition to Turkish and Arabic, followed the international political environment and were successful in business life, were assigned to some of the civil services in order to manage the relations of the Ottoman Empire with the neighboring states, especially as interpreters for the Divan-ı Humayun and the Navy when they returned to Istan- bul. As they gradually instilled trust, they also took on other important duties. During the reign of Sultan Ahmed III, when the voivode of Moldavia, Dimitri Kandemir, who was subject to the Ottoman Empire, went over to the Russian side in the Prut War, the Ottoman sultans, which could not trust the regional leaders, began to appoint voivodes from the Phanariot Greeks to the principalities of Wallachia and Moldavia, the most important provinces of the country, generally for three years. The Callimachi Family (1730-1865) was one of the Phanariot families assigned to this task. Many indivi- duals from that family seeved as voivodes. In this study will provide information, based on archival documents and domestic and international sources, about members of the Kalimaki Family who ser- ved in the Ottoman Empire, their services and their contributions to Ottoman bureaucracy.