Liderlik Nedir?


Creative Commons License

Turan S.

in: Liderlik: Kuram-Araştırma-Uygulama, Kürşat Yılmaz, Editor, Pegem A Yayıncılık, Ankara, pp.1-6, 2020

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Vocational Book
  • Publication Date: 2020
  • Publisher: Pegem A Yayıncılık
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.1-6
  • Editors: Kürşat Yılmaz, Editor

Abstract

Liderlik, eğitim, psikoloji, sosyoloji, siyaset ve yönetim bilimi gibi çeşitli sosyal bilimlerin ortak inceleme konularından biri olmasına karşılık, liderliğin ne olduğu ve neyi ifade ettiğine dair sosyal bilimciler arasında ortak bir uzlaşı oluşmamıştır. Özge bir ifadeyle liderlik, farklı bakış açılarından yaklaşıldığında, farklı biçimlerde incelenen, tanımlanabilen, ortaya çıkan ve görünen muğlak, müphem, çelişkili ve karmaşık bir olgu ve kavramdır. Liderlik, birçok disiplinin dikkatini çekmiş, üzerinde oldukça kafa yorulmuş, idarî olduğu kadar psikolojik, sosyolojik, politik, askerî, felsefî ve tarihî açılardan da ele alınıp incelenmiştir. Barnard (1948) “Organization and Management” başlıklı klasik kitabında liderlik çalışmalarını ağır bir dille eleştirmiş; liderlikle ilgili yapılan çalışmaların büyük çoğunluğunun “safsata” ve “dogmatik” fikirlerden ibaret olduğunu ileri sürmüştür. Bir liderlik düşünür olan Burns’e (1978) göre ise liderlik yeryüzünün en az anlaşılmış kavramıdır. Diğer taraftan Bennis (1989) liderliği inceleme ve araştırmanın diğer doğal bilimlerdeki araştırma konuları gibi kolay olmadığını, liderliğin meydana geldiği, göründüğü sosyal dünyanın karmaşık, anlam yüklü olduğu ifade etmiştir. Bu eleştirinin bugün bile güncelliğini koruduğunu söylemek yanlış ve abartı olmaz. Özge bir ifadeyle bir lider olabilme ve liderlik sürecinin karmaşıklığına dair bu ve benzeri tartışmaların ileride de devam edeceği kesindir. Aslına bakılırsa liderlik çalışmalarında temel problem araştırmaların azlığıyla ilgili değil, liderliğin esasına dair temel hususlar, ilkeler ve bileşenler üzerine uzlaşının az olmamasıdır. Kavramın temelleri konusunda bir uzlaşı olmaması, liderlik araştırmacı ve okuyucusunun, liderliği araştırma, anlama ve anlamlandırma hususunda dikkatli olması gereğini hatırlatmakta bir uyarı niteliğindedir.