İllüstratör Olarak Ali Sami Boyar: Resimli Roman Mecmuası

Topallı E.

29.Orta Çağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Uluslararası Sempozyumu, Karabük, Türkiye, 24 - 27 Eylül 2025, (Yayınlanmadı)

  • Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
  • Basıldığı Şehir: Karabük
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Ahıska göçmeni bir aileden gelen 1880 doğumlu Ali Sami Boyar, 1892’de Bahriye Mektebi’ne girmiş, 1901’deki mezuniyetinden sonra Bahriye İnşaiye Resimhanesi’nde göreve başlamıştır. Sanayi-i Nefîse Mektebi’ne 1902 yılında giren Ali Sami, daha eğitimi sürerken Fatih- Kovacılar’daki Rehber-i Tahsil adlı okulda bir süre resim öğretmenliği yapmıştır. 1908’de Sanayi-i Nefise Mektebi’ni birincilikle bitirmiş; ertesi yıl Paris’te resim eğitimine başlamıştır. 1914’te yurda döndüğünde askerlikten ayrılarak Bahriye Müzesi müdürlüğü görevini üstlenmiş; kısa bir süre İnas Sanayi-i Nefise Mektebi’nde çalışmıştır. Şişli Atölyesi’nin 1918’deki Viyana sergisine ve Galatasaray sergilerine katılmıştır. 1919’da Heybeliada Bahriye Mektebi’nde resim öğretmenliği yapmış; 1921-1922 yıllarında Sanayi-i Nefise Mektebi, 1922-1923 yıllarında da Evkaf Müzesi müdürlüğünde bulunmuştur. Fransızca ve İngilizce bilen Ali Sami, Cumhuriyet döneminin ilk para ve pul tasarımlarının gerçekleştirilmesinde rol oynamış; bunun için yurtdışında görevlendirilmiştir. Londra ve Paris’te sergiler açan Ali Sami, 1935-1944 yılları arasında Ayasofya’da müdürlük yapmış, 1944’te buradan emekliye ayrılmıştır. Ayrıca Ayasofya hakkında kitap yazmış, Bahriye Müzesi kataloğunu hazırlamış; birçok gazete ve dergide sanat yazıları yayınlamıştır. 1945’te Asker Ressamlar Derneği’nin kurulmasında rol oynamış; 1955’te İstanbul’da Fransız konsolosluğunda kapsamlı bir sergi açmıştır. Çeşitli tekniklerde resim yapan Ali Sami Boyar’ın Dalkavuk, Davul, Musavver Muhit gibi farklı dergi ve kitaplarda illüstrasyonları ve karikatürleri bulunmaktadır. Türk ressamları arasında ilk eau-forte (ıslak kazı gravür) yapan kişi olarak kabul edilen Ali Sami, Reşat Ekrem Koçu’nun İstanbul Ansiklopedisi için de illüstrasyonlar yapmıştır. Bu alandaki yeteneği ve dönemine göre öncülüğü dikkat çekicidir. Özellikle Resimli Roman Mecmuası (1909)’nda karşımıza çıkan illüstrasyonları, bu bildirinin konusu olacak ve resim-metin ilişkisine dikkat çekilecektir. Kariyerinin henüz başlarına tarihlenen bu örnekler, ressamın hem sanatı hem hayatı açısından çok bilinmeyen dönemine de ışık tutacaktır.