KAYGIDAN DAVRANIŞA: İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ANKSİYETESİNİN ÇEVRESEL ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞINA ETKİSİNDE ÇEVRESEL BAĞLILIĞIN ARACI ROLÜ

Keser A., Birincioğlu N., Sis Atabay E.

34.YÖNETİM VE ORGANİZASYON KONGRESİ, Sivas, Turkey, 20 - 23 May 2026, (Unpublished)

  • Publication Type: Conference Paper / Unpublished
  • City: Sivas
  • Country: Turkey
  • Bursa Uludag University Affiliated: Yes

Abstract

Bu çalışma, Norm Aktivasyon Teorisi (NAT) ve Değer-İnanç-Norm (VBN) Teorisi perspektifinden hareketle, iklim değişikliği anksiyetesinin örgütsel yaşamda hangi psikolojik mekanizma üzerinden Çevresel Örgütsel Vatandaşlık Davranışı’na (E-OCB) dönüştüğünü incelemektedir. İklim değişikliği gibi küresel tehditlere yönelik duyulan endişe, bireylerde içsel motivasyon mekanizmalarını harekete geçiren güçlü bir itici güçtür. Buna rağmen, literatürde bu bireysel endişenin iş yeri sınırları içerisinde nasıl bir “kurumsal sahiplenmeye” dönüştüğü konusu teorik bir boşluk olarak durmaktadır. Bu çalışma, çevresel bağlılığı söz konusu boşluğu dolduran temel aracı mekanizma olarak konumlandırmaktadır. Çalışmanın örneklemini turizm sektöründe çalışan 321 kişi oluşturmaktadır. Yapılan analiz sonuçlarına göre, iklim değişikliği anksiyetesinin E-OCB üzerinde doğrudan etkisinin anlamlı olmadığını (β=0,014; p=0,062), buna karşılık anksiyetenin çevresel bağlılığı anlamlı biçimde artırdığını (β=0,172; p=0,002) ve çevresel bağlılığın E-OCB’yi güçlü şekilde yordadığını (β=0,684; p=0,001) göstermektedir. Bootstrap sonuçları, dolaylı etkinin anlamlı olduğunu (β=0,053; %95 GA [0,053; 0,185]) ortaya koyarak çevresel bağlılığın tam aracılık rolünü desteklemiştir.   

Anahtar Kelimeler: İklim Değişikliği Endişesi, Çevresel Bağlılık, Çevresel Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Turizm Sektörü