Bir Süt Sığırı İşletmesinde Ketozisin Ekonomik Etkilerinin Değerlendirilmesi

Creative Commons License

selvi t. n., ÜSTÜNER H.

Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, cilt.19, sa.1, ss.51-56, 2026 (TRDizin)

Özet

Süt, insan beslenmesinde önemli bir hayvansal protein kaynağıdır ve dünya genelindeki süt üretiminin büyük kısmı süt sığırlarından elde edilmektedir. Metabolik hastalıklar, süt sığırı işletmelerinde önemli sorunlar arasında yer almakta olup, ketozis (K) en yaygın ve etkili hastalıklardan biridir. Bu çalışma, bir süt sığırı işletmesinde K vakasının ekonomik maliyetini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ketozis tanısı; vaka öyküsü, klinik muayene ve keton cisimciklerinin ölçümüne dayanmakta olup; K, β-hidroksibütirat (BHBA) düzeyinin≥1.4 mmol/L olması şeklinde tanımlanmaktadır. Ketozise bağlı ekonomik kayıplar, tedavi giderleri ve olası süt verimi düşüşleri üzerinden hesaplanmıştır. Bu çalışmada, bir ketozis vakasının tedavi maliyeti hayvan başına 39.5 dolar olarak belirlenmiştir. Ketozisle ilişkili diğer hastalıkların tedavi maliyeti 593.09 dolar olarak hesaplanmıştır. Tüm hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların toplam maliyeti ise 1.022.30 dolara ulaşmıştır. Çalışma süresince süt verimine ilişkin herhangi bir ekonomik kayıp tespit edilmemiştir. Ayrıca tedavi maliyetlerinin işletme büyüklüğüne, verimlilik düzeyine ve hayvanların yaşına göre değiştiği belirtilmiştir. K, süt sığırlarında diğer metabolik hastalıklara ve fertilite bozukluklarına predispozisyon oluşturmaktadır. Çalışmada, ketozisle ilişkili hipokalsemi, metritis ve retentio sekundinarum insidans oranları sırasıyla %29, %25 ve %13 olarak bulunmuştur. Bu bulgular, ketozise karşı etkili koruyucu önlemlerin uygulanmasının ekonomik kayıpların azaltılması ve sürü sağlığının iyileştirilmesi açısından büyük önem taşıdığını göstermektedir.
Milk represents one of the most critical sources of animal protein for human nutrition, with dairy cows serving as the primary contributors to global milk production. Metabolic diseases pose significant challenges in dairy farming, with ketosis (K) being one of the most common and impactful conditions. This study aims to evaluate the economic cost of a K case on a dairy farm. Ketosis was diagnosed based on a case history, clinical examination, and measurement of ketone body concentrations, with a defined β-hydroxybutyrate (BHBA) level of ≥ 1.4 mmol/L. Economic losses associated with ketosis were calculated using treatment costs and potential losses attributable to reductions in milk yield. In our study, the treatment cost for a ketosis case was determined to be 39.5 dollars per animal, while the treatment of other diseases associated with ketosis amounted to 593.09 dollars. The total cost of medicines used for all treatments reached 1.022.30 dollars. Milk production loss was not observed during the study period. Treatment costs were reported to depend on herd size, productivity level, and the parity of the animals. K also predisposes dairy cows to other metabolic and reproductive disorders. In this study, the incidence rates of hypocalcemia, metritis, and retentio secundinarum associated with ketosis were found to be 29%, 25%, and 13%, respectively. These findings emphasize the importance of implementing effective preventive strategies against ketosis to minimize economic losses and improve herd health.