ORTAÇAĞ İSLAM FELSEFESİNİ BATIYA TANITAN ÇEVİRMEN: DOMİNİCUS GUNDİSALVO VE ÇEVİRİ ÇALIŞMALARI


Creative Commons License

Hatipoğlu R.

1. ACARIS INTERNATIONAL FARABİ SCIENTIFIC RESEARCHES AND INNOVATION CONGRESS, Ankara, Turkey, 15 - 16 November 2025, pp.239-243, (Full Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.239-243
  • Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
  • Bursa Uludag University Affiliated: Yes

Abstract

Bağdat’ta kurulmuş olan Beytü’l-Hikme, Endülüs kültürel hareketinin gelişiminde teşvik edici bir rol oynamış ve tercüme faaliyetlerine yön vermiştir. 1085 yılında VI. Alfonso Toledo’yu (Tuleytula) ele geçirmiş ve burayı Kastilya devletinin yeni başkenti yapmıştır. Kurtuba ve Endülüs’ün izinden giden VI. Alfonso, Toledo’yu bütün Avrupa’nın tercüme, düşünce, özellikle de bilim ve felsefe başkenti yapmıştır. Burada yapılan tercümeler vasıtasıyla Arapça ve İbranice eserler Latince ve Kastilya dillerine tercüme edilmiş ve gerçekleştirilen çeviri faaliyetlerinin Batı Avrupa üzerinde çok önemli etkileri olmuştur. İçlerinde Yahudi asıllı çok sayıda çevirmenin de bulunduğu Toledo’da, şehrin değişik kütüphanelerinde çeviriler yapılmış ve Arapça yazılmış bilimsel kaynaklar Batı dillerine çevrilmiştir. Toledo’lu çevirmenlerin ilgilendikleri öncelikli eserler, Arapça’ya çevrilmiş olan Yunanca kaynaklar olmuştur. Arapça’dan İspanyolca ve İtalyanca’ya yapılan çevirilerin, Avrupa’da bilim ve edebiyat alanında yaşanan Rönesans üzerinde çok önemli etkileri olmuştur. XII. ve XIII. yüzyıllarda İber yarımadasının başlıca entelektüel ve çeviri merkezi olan Toledo Okulu veya diğer ifadeyle Toledo Çevirmenler Okulu’nda öne çıkan çevirmenlerden biri de Gazâlî’nin Makâsidü’l-felâsife adlı eserini Latinceye çeviren Dominicus Gundisalvo’dur. Bu çalışmada Toledo Çevirmenler Okulu’nda önemli çevirilere imza atmış olan Dominicus Gundisalvo ve çalışmaları hakkında bilgi verilecek ve yapmış olduğu çeviri çalışmalarının önemi üzerinde durulacaktır.