Nutritional Management Principles in Pediatric Rheumatologic Diseases

Zora H. K., Kılıç Gültekin S. Ş.

in: Nutritional Management of Complex Clinical Conditions in Children: Evidence-Based Principles, SAPAN NİHAT,ÇEKİÇ ŞÜKRÜ,ÖZGÜR TANER, Editor, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, pp.139-149, 2026

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2026
  • Doi Number: 10.5336/978-625-395-882-4
  • Publisher: Türkiye Klinikleri Yayınevi
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.139-149
  • Editors: SAPAN NİHAT,ÇEKİÇ ŞÜKRÜ,ÖZGÜR TANER, Editor
  • Bursa Uludag University Affiliated: Yes

Abstract

Pediatric rheumatic diseases, including juvenile idiopathic arthritis (JIA) and familial Mediter-ranean fever (FMF), are chronic inflammatory conditions that may significantly impair growth, development, and quality of life. Nutritional status plays a crucial role in the man-agement of these diseases, influencing both disease activity and treatment outcomes. In JIA, chronic inflammation, reduced appetite, medication side effects, and increased energy re-quirements often lead to malnutrition, micronutrient deficiencies, and growth retardation. While vitamin D, iron, zinc, and antioxidant vitamins are commonly deficient, excessive cor-ticosteroid use can further disrupt growth and bone health. Additionally, dietary patterns such as anti-inflammatory or omega-3-rich diets may offer supportive benefits, although robust ev-idence remains limited. Colchicine forms the basis of treatment for FMF, but gastrointesti-nal side effects and colchicine resistance in some patients complicate disease management. Some foods have been reported to trigger FMF attacks. In addition, vitamin D deficiency may exacerbate disease severity and colchicine resistance. Emerging evidence also highlights the role of gut microbiota dysbiosis in FMF pathogenesis. Anti-inflammatory diets and se-lected nutritional interventions may contribute to symptom control and quality of life in both diseases. This chapter emphasizes the need for individualized, multidisciplinary nutritional strategies in pediatric rheumatic disease care, incorporating regular growth monitoring, di-etary assessment, and family-centered guidance. Although there is no universal dietary rec-ommendation that applies to all patients, balanced and adequate nutrition is important for disease control, growth and improving long-term disease outcomes.

Juvenil idiyopatik artrit (JIA) ve ailesel Akdeniz ateşi (FMF) gibi pediatrik romatizmal hastalıklar, büyüme, gelişme ve yaşam kalitesini önemli ölçüde bozabilecek kronik inflamatuar hastalıklardır. Beslenme durumu, bu hastalıkların yönetiminde kritik bir rol oynar ve hem hastalık aktivitesini hem de tedavi sonuçlarını etkiler. JIA'da kronik inflamasyon, iştah azalması, ilaçların yan etkileri ve artan enerji ihtiyacı sıklıkla malnütrisyon, mikro besin eksiklikleri ve büyüme geriliğine yol açar. Vitamin D, demir, çinko ve antioksidan vitamin düzeyleri genellikle düşüktür; ayrıca, uzun süreli veya yüksek dozda kortikosteroid kullanımı büyüme ve kemik sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Ayrıca, anti-inflamatuar veya omega-3 açısından zengin diyetler gibi beslenme alışkanlıkları faydalı olabilir, ancak bu konuda mevcut bilimsel kanıtlar sınırlıdır. FMF'de kolşisin tedavinin temelini oluşturmaktadır, ancak gastrointestinal yan etkiler ve bazı hastalarda kolşisin direnci olması hastalık yönetimini zorlaştırmaktadır. Bazı besinlerin FMF ataklarını tetiklediği bildirilmiştir. Ayrıca, D vitamini eksikliği, hastalığın şiddetini ve kolşisin direncini artırabilir. Bazı çalışmalar, FMF patogenezinde bağırsak mikrobiyotasının rolünü de vurgulamaktadır. Anti-inflamatuar diyetler ve beslenme değişiklikleri, her iki hastalıkta da semptomların kontrolüne ve yaşam kalitesine katkıda bulunabilir. Bu bölüm, düzenli büyüme izleme, beslenme değerlendirmesi ve aile merkezli rehberliği içeren, pediatrik romatizmal hastalık bakımında kişiselleştirilmiş, multidisipliner beslenme stratejilerinin gerekliliğini vurgulamaktadır. Tüm hastalar için geçerli evrensel bir diyet önerisi bulunmamakla birlikte, hastalık kontrolü, büyüme ve uzun vadeli hastalık sonuçlarını iyileştirmek için dengeli ve yeterli beslenme büyük önem taşımaktadır. Herkes için geçerli olan belirli bir diyet bulunmamakla birlikte, optimal sağlık, büyüme ve uzun vadeli hastalık sonuçlarını iyileştirmek için dengeli beslenme esastır.