Osmanlı Devleti’nde 1840-1841 Yılları Arasında İç Anadolu Bölgesi’nde Çıkan Vergi İsyanları


GİRAY F., ERCAN Ö.

International Journal of Public Finance, vol.6, no.1, pp.1-20, 2021 (Peer-Reviewed Journal)

Abstract

Taxes, which are the basic public income, can cause disputes between individuals and the state over time. Individuals engage in collective responses to taxes. This reaction could turn into tax riots. Historically, tax revolts can occur based on elements of taxation, such as the tax rate, burden, and form of collection, while the state can be a manifestation of general discontent with the government. The fact that the components of tax riots are different requires that each tax Riot be examined separately. The aim of this study is to examine the characteristics and consequences of tax revolts in the Ottoman state. In this context, the tax revolts that took place in the Ottoman Empire in the Central Anatolia region (Ayaş, Çamardı, Bala and Burdur towns) in the 1840-1841 were examined with examples obtained from the Ottoman archives. As a result of the examination, it was determined that not all of the people participated in the tax revolts and these revolts did not spread to the whole society.

Tarihsel süreç içinde tüm toplumlarda vergiler, bireyler ile devleti karşı karşıya getiren bir olgu olmuştur. Bireyler, vergilere karşı kolektif tepkilerde bulunmaktadırlar. Bu tepkinin vergi isyanlarına dönüşmesi söz konusu olabilmektedir. Vergi isyanları tarihsel açıdan incelendiğinde vergi oranı, yükü, tahsil şekli gibi vergilemeye yönelik unsura dayalı olarak gerçekleşebilirken devlet yönetimine karşı genel hoşnutsuzluğun tezahürü olabilmektedir. Vergi isyanlarının bileşenlerinin farklı olması, her bir vergi isyanının ayrı ayrı incelenmesini gerektirmektedir. Bu çalışmanın amacı, arşiv araştırması ile Osmanlı Devleti’nde vergi isyanlarının oluşum, yönetim ve sonuçlarına ilişkin değerlendirme yapabilmektir. Bu bağlamda Osmanlı Devleti’nde 1840-1841 yılları arasında İç Anadolu Bölgesi’nde (Ayaş, Çamardı, Bala ve Burdur kazalarında) gerçekleşen vergi isyanları örnekleri Osmanlı arşivlerine dayanılarak incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda söz konusu vergi ayaklanmalarına ahalinin tamamının katılmadığı ve isyanın toplumun tümüne yayılmadığı tespit edilmiştir.