İşlem Adımları Azaltılarak Pigment Baskı Yöntemiyle Pamuklu Kumaşların Renklendirilmesi: Yenilikçi Bir Yaklaşım

Ayaz E., Basyigit Z. O.

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, cilt.13, sa.2, ss.643-654, 2025 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 13 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.29130/dubited.1589566
  • Dergi Adı: Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.643-654
  • Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, pamuklu dokuma kumaşların ön terbiye sürecinde genellikle uygulanan kasar ve ağartma işlemleri olmaksızın, pigment boyarmaddeler ile bir baskı tekniği kullanılarak renklendirilmesine odaklanmaktadır. Çalışmanın amacı, ön terbiye işlemlerindeki adımları azaltarak daha verimli bir süreç elde etmek, aynı zamanda su, kimyasal madde (ana ve yardımcı) ve enerji tüketimini azaltmaktır. Bu amaçla pamuklu dokuma kumaşlara yalnızca haşıl sökme işlemi uygulanmış, geleneksel kasar ve ağartma işlemleri atlanmıştır. Kumaşlar, üç farklı formülasyon kullanılarak rotasyon baskı tekniği ile doğrudan renklendirilmiştir. Aynı iplik ve konstrüksiyon ile dokunan ikinci bir kumaş grubu ise, geleneksel ön terbiye süreçlerinin tamamından (haşıl sökme, kasar ve ağartma) geçirilmiş ve aynı baskı tekniği ile renklendirilmiştir. Her iki grup kumaşın performans özellikleri karşılaştırılmıştır. Yıkama haslığı, asidik ve alkali ter haslığı, su haslığı ile kuru ve yaş sürtme haslıkları gibi özellikler ilgili standartlara göre değerlendirilmiştir. Ayrıca, yırtılma mukavemeti, aşınma direnci, boncuklanma (pilling) ve renk spektrumu testleri gerçekleştirilmiştir. Renk spektrumu analizi, en yüksek renk veriminin poliüretan esaslı çapraz bağlayıcı içeren baskı formülasyonu ile elde edildiğini göstermiştir. Sonuç olarak, ön işlem adımlarının sayısının azaltılması, kimyasal kullanımında ve yıkama sonrası döngü sayısında azalmaya yol açarak su ve enerji tüketimini düşürmüştür.