Akademik Veri Yönetim Sistemi
ISTANBUL HUKUK MECMUASI, cilt.83, sa.4, ss.1283-1319, 2025 (ESCI, TRDizin)
Yakın zaman önceki bir Yasama faaliyeti kapsamında, 6325 Sayılı HUAK’ta (da) bazı değişiklikler hasıl eden yeni hükümler sevk olunmuştur. Söz konusu yeni ve değişik hükümlerle, taşınmazın aynına ilişkin bazı uyuşmazlıklarda arabuluculuk özel olarak düzenlenmiştir (HUAK m.17/B, 18/B). Bu kapsamda, taşınmaz mal uyuşmazlıklarında ihtiyari - mecburi arabuluculuk şeklinde iki ayrı başvuru rejimi ve uygulama yönü ortaya çıkmıştır (HUAK m.17/B/1; m.18/B/1). Bu açıdan, HUAK m.17/B/1 hükmünün uygulama alanı ve kapsamdaki taşınmaz mal uyuşmazlıklarının konularının belirlenmesi önem arz etmektedir. HUAK m.17/B/1 hükmünde iki grup olarak zikrolunan taşınmaz mal uyuşmazlıkları (‘taşınmazın devri’, ‘taşınmazda sınırlı aynî hak kurulması’), taşınmaza ilişkin aynî hak sahipliği-değişikliği uyuşmazlığı kabilinden olup; uyuşmazlığın aktif tarafı açısından, taşınmazda aynî hak kurulması-kazanılması hedefine yöneliktir. Bu minvalde, ‘taşınmazın devri uyuşmazlıkları’, devren iktisab suretiyle taşınmaz mülkiyetini nakil yükümlülüğü doğuran, kural olarak iradi sebepli bir hak iddiasını havi iken; ‘taşınmazda sınırlı aynî hak kurulması-kazanılması uyuşmazlıkları’ irtifak-mükellefiyet-rehin haklarının iradi veya kanuni sebeple tesisen ya da devren kazanılmasına yönelik hak iddiasını havidir.
Recently, as part of a Legislative activity a new statute have been enacted (Law No 7445) that have resulted in some changes in Law No 6325 on Mediation (HUAK). With these new and amended provisions of HUAK, mediation in disputes related to immovable property and the settlement agreement in mediation have been specifically regulated (HUAK Art. 17/B, 18/B). In this context, two separate application regimes and procedures for mediation in immovable property disputes, voluntary and mandatory, have emerged (HUAK Art. 17/B/1; Art. 18/B/1).
For the correct understanding and implementation of the new and amended provisions of HUAK, the subject and content of immovable property disputes covered by Art. 17/B/1 must be known. In this regard, it is essential for the parties (or their lawyers) and mediators to act with knowledge of under which regime the dispute falls for effective and efficient mediation. Therefore, an examination of the scope and subject matter of Art. 17/B/1 is necessary. In this respect, rule analysis and literature review methods were used in the study. The results reached in the Study conducted for this purpose can be summarized as follows.