Akademik Veri Yönetim Sistemi
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, cilt.13, sa.1, ss.79-98, 2026 (Hakemli Dergi)
Bu çalışma, Türkiye’de yeşil dönüşümün finansal ve ticari belirleyicilerini eleştirel bir bakış açısıyla
incelemekte ve Toda-Yamamoto nedensellik analizi yöntemini kullanmaktadır. 1990–2022 dönemi zaman serisi
verilerini temel alan araştırmada; banka kredi hacmi, doğrudan yabancı yatırımlar ve ticaret açıklığının
yenilenebilir enerji üretimi ile karbon emisyonları üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Bulgular, banka kredilerinin
yenilenebilir enerji üretimini önemli ölçüde teşvik ettiğini, ancak aynı zamanda karbon yoğun sektörleri
destekleyerek karbon emisyonlarını da artırdığını göstermektedir. doğrudan yabancı yatırımların yenilenebilir
enerji üzerinde zayıf bir olumlu etkisi bulunurken, karbon emisyonları üzerindeki güçlü olumlu etkisi Kirlilik
Sığınağı Hipotezi ile uyumludur. Ticaret açıklığı, teknoloji transferi yoluyla yenilenebilir enerji gelişimini
desteklerken, artan üretim ve lojistik faaliyetleri nedeniyle emisyonları da yükseltmektedir. Nedensellik testi
sonuçları, değişkenler arasında karmaşık ve çift yönlü ilişkiler olduğunu ortaya koymakta ve finans, ticaret ve
çevre politikalarının bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerekliliğini vurgulamaktadır. Veri ve kapsam
sınırlılıklarına rağmen çalışma, yeşil finansmanın niteliksel olarak geliştirilmesi, temiz yatırımlar için sektör odaklı teşvikler ve sürdürülebilir ticaret uygulamaları gibi güçlü politika önerileri sunmaktadır. Gelecek araştırmaların, mikro düzey veriler ve sektörel ayrıntılarla yeşil dönüşüm mekanizmalarını derinlemesine incelemesiönerilmektedir. Bu çalışma, kalkınmayı sürdürülebilirlik ile uyumlu hale getirmeyi hedefleyen gelişmekte olan ülkeler için ampirik kanıt ve politika yansımaları sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.
This study critically examines the financial and trade determinants of the green transition in Turkey by
employing Toda-Yamamoto causality analysis. Using time-series data for 1990–2022, it analyzes how bank credit
volume, foreign direct investment (FDI), and trade openness affect renewable energy production and carbon
emissions. The results confirm that bank credit significantly promotes renewable energy production but also
increases carbon emissions by supporting carbon-intensive sectors. FDI shows a weak positive impact on
renewable energy but a strong positive impact on carbon emissions, which is consistent with the Pollution Haven
Hypothesis. Trade openness supports renewable energy development through technology transfer, but also
raises emissions via increased production and logistics. The causality results confirm complex bidirectional
relationships between the variables, highlighting the need for integrated financial, trade, and environmental
policies. Despite certain data and scope limitations, this study provides robust policy insights that emphasize the
qualitative improvement of green finance, sector-focused incentives for clean investments, and sustainable trade
practices. Future research should explore micro-level data and sectoral specifics to deepen our understanding of
green transition mechanisms in emerging economies. This study contributes to global literature by offering
empirical evidence and policy reflections relevant to developing countries that aim to align growth with
sustainability.