GAZÂLÎ’NİN MAKÂSİDÜ’L-FELÂSİFE (FİLOZOFLARIN MAKSATLARI) ADLI ESERİNİN TOLEDO ÇEVİRMENLER OKULU’NDA YAPILAN ÇEVİRİSİNİN BATI FELSEFESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
I. Bilsel Uluslararası Sütçü İmam Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Kahramanmaraş, Türkiye, 6 - 07 Kasım 2025, ss.92-100, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Kahramanmaraş
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.92-100
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Dünyada hiçbir medeniyet kendiliğinden ortaya çıkmamış, mutlaka başka medeniyetlerden etkilenerek kendini geliştirmiş ve zamanla başka medeniyetleri de etkilemiştir. Farklı kültürler arasında ilişkiler zamanla artmış ve böylece medeniyetler de gelişmiş, kurulan yakın ilişkiler ve iletişim sayesinde birbirlerini etkileyerek zenginleşmişlerdir. Mezopotamya, Mısır, Antik Yunan’dan etkilenen Batı medeniyeti, XI. yüzyıldan itibaren Arapçadan Latinceye yapılan çeviriler sayesinde İslâm medeniyetinden de beslenmiş ve daha da gelişmiştir. Toledo Çevirmenler Okulu’nda eserlerinin çevirileri yapılan Gazâlî sadece İslâm dünyasında değil, Batı felsefesi üzerinde de oldukça uzun süre etkili olmuştur. Gazâlî’nin eserlerinden Batı dillerine önce Makâsidü’l-felâsife, Mizânü’l-amel ve Mişkâtü’l-envâr adlı eserleri kazandırılmış ve ardından Tehâfütü’l-felâsife ve Kıstâsu’lmüstakîm gibi eserleri tercüme edilmiş ve bu tercümeler Thomas von Aquin, Descartes, Pascal, Montaigne ve Hume gibi birçok Batılıya ilham kaynağı olmuştur. Makâsidü’l-felâsife, Gazâlî’nin felsefeye dair ilk eseridir. Filozofların tutarsızlıklarını ortaya koymak üzere çeşitli eserler yazmayı planlayan Gazâlî’nin, önce onların maksatlarının belirtilmesinin faydalı olacağını düşünüp İbn Sînâ felsefesinin klasik mantık, tabîiyyât ve ilâhiyyât usulüne uyarak ve daha çok onun eserlerinden özetler yaparak 1094 yılında kaleme aldığı bu eser, yazıldığı günden beri büyük ilgiye mazhar olmuştur. Bu eserin, Türk ve dünya kütüphanelerinde on civarında yazma nüshası mevcut olup erken dönemde Latince ve İbrânîceye tercümeleri yapılmıştır. Bu çalışmada, Gazali’nin Makâsidü’l-felâsife adlı eserinin Toledo’da yapılan çevirisi hakkında bilgi verilecek ve bu çevirinin kültürlerarası ilişkiler açısından önemi ve Batı felsefesi üzerindeki etkisi açıklanacaktır