Akademik Veri Yönetim Sistemi
TÜRKİYE-BULGARİSTAN DOSTLUK ANLAŞMASININ 100. YILINDA BALKANLARA SOSYAL BİLİMLER ÇERÇEVESİNDE BİR BAKIŞ SEMPOZYUMU , ADNAN GERÇEK,ZERRİN FIRAT, Editör, Ekin Yayınevi, Bursa, ss.99-122, 2025
Bu çalışma, Türkiye ve Bulgaristan’ın vergi yapılarının Avrupa Birliği’ne (AB) uyum süreci çerçevesinde karşılaştırmalı olarak analiz edilmesini amaçlamaktadır. Her iki ül kenin tarihsel, kurumsal ve ekonomik dönüşümleri dikkate alınarak dolaylı ve dolaysız vergilerin bileşimi, toplam vergi gelirleri içindeki payları ve bu yapıların gelir dağılımı ile mali sürdürülebilirlik üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmada 2000–2023 dönemine ilişkin Eurostat, OECD ve ulusal istatistik kurumlarından elde edilen veriler kullanılmış; Katma Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gibi temel dolaylı vergiler ile gelir ve kurumlar vergisi başta olmak üzere dolaysız vergilerin zaman içindeki seyrine ilişkin karşılaştırmalı değerlendirmeler yapılmıştır. Bulgular, her iki ülkede de dolaylı ver gilerin uzun süredir yüksek bir ağırlığa sahip olduğunu, ancak Bulgaristan’ın AB üyeliği sonrasında uyguladığı düz oranlı vergi politikalarıyla vergi mimarisini sadeleştirirken, Türkiye’nin yapısal olarak dolaylı vergilere bağımlılığını sürdürdüğünü göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, AB’nin vergi uyumlaştırma politikalarının iki ülke üzerindeki etki lerini bütüncül biçimde ortaya koymakta; Türkiye için gelir vergisinin tabana yayılması ve dolaylı vergilerin azaltılmasına yönelik reform alanlarına dikkat çekerek literatüre karşılaştırmalı bir katkı sunmaktadır.
This study aims to conduct a comparative analysis of the tax structures of Türkiye and Bulgaria within the framework of their alignment with the European Union (EU). Taking into account the historical, institutional, and economic transformations of both countries, the study examines the composition of indirect and direct taxes, their shares in total tax revenues, and the implications of these structures for income distribution and fiscal sustainability. The analysis relies on data from Eurostat, the OECD, and nati onal statistical institutions for the period 2000–2023, and provides a comparative as sessment of key indirect taxes such as VAT and excise duties, as well as direct taxes including personal income tax and corporate tax. The findings indicate that indirect taxes have maintained a persistently high share in both countries; however, while Bul garia simplified its tax architecture following EU accession through the adoption of a flat tax system, Türkiye continues to exhibit structural dependence on indirect taxation. Overall, the study offers a comprehensive evaluation of the impact of EU tax harmoni zation policies on both countries and contributes to the literature by highlighting re form areas for Türkiye, particularly the broadening of the income tax base and the gra dual reduction of indirect taxes.