DEPREM SONRASI BETON DAYANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE YÖNTEM SORUNU: TÜRKİYE, AB VE ABD STANDARTLARININ KARŞILAŞTIRMALI İNCELEMESİ

Creative Commons License

ŞAHİN H. G., Mardani A., Dogangun A.

Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, cilt.31, sa.2, ss.919-938, 2026 (TRDizin)

Özet

Betonarme bir yapının tasarım aşamasından ekonomik ömrünü tamamladığı ana kadar geçen süreçte, betona ilişkin tanım, sınıf, gerilme ve dayanım gibi pek çok farklı kavram ve değer kullanılmaktadır. Malzeme teknolojisindeki ilerlemeler ve üretim kalitesindeki değişimler, betonun tanımlanma biçimini ve beklenen performansını doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada, betonun farklı bağlamlardaki tanım ve özellikleri, tarihsel gelişim ve yapım süreçleri dikkate alınarak karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Kapsam dahilindeki bağlamlar şunlardır: çevresel etki sınıfına bağlı olarak beton sınıfı seçimi; betonarme projelerde beton sınıfının tanımlanması; hesap ve kesit tasarımında esas alınan beton özellikleri; üretim, yerleştirme ve uygunluk denetimi amacıyla beton numunesi alınması; yapıdan karot alınarak kalite kontrolü yapılması; kentsel dönüşüm kapsamında riskli bina tespiti için karot numunesi alınması; mevcut yapıların performans analizi için karot numunesi alınması ve son olarak deprem sonrası bilirkişilik incelemelerinde beton sınıfının değerlendirilmesi.
Throughout the process of a reinforced concrete structure, from its design phase to the end of its economic lifespan, many different concepts and values related to concrete, such as definition, class, stress, and strength, are used. Advances in material technology and changes in production quality directly affect how concrete is defined and its expected performance. This study comparatively examines the definitions and properties of concrete in different contexts, taking into account historical development and construction processes. The contexts covered include: selection of concrete class based on exposure class; definition of concrete class in reinforced concrete projects; concrete properties used in calculation and section design; taking concrete samples for production, placement, and conformity control; quality control by taking core samples from the structure; taking core samples for the identification of risky buildings within the scope of urban transformation; taking core samples for performance analysis of existing structures; expert assessments following earthquakes, and finally evaluation of concrete class.