BİNALARDA SİSMİK KORUMA STRATEJİLERİ: MİMARİ BAKIŞ VE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ

Creative Commons License

Yılmaz Z., Taş M., Taş N.

Türk deprem araştırma dergisi (Online), cilt.8, sa.2, ss.430-438, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

ÖZET

 

Deprem, mimari tasarımın ve yapı mühendisliğinin en kritik belirleyicilerinden biri olarak, tarih boyunca yapı formlarının ve malzeme tercihlerinin evrimleşmesinde rol oynamıştır. Bu çalışma geleneksel dönemden günümüze ve geleceğin teknolojilerine uzanan süreçte sismik koruma stratejilerinin gelişimini incelemektedir. Çalışma kapsamında; Anadolu vernaküler mimarisindeki Hımış/Bağdadi teknikleri ile Uzak Doğu mimarisindeki Shinbashira prensibinin enerji sönümleme kapasiteleri analiz edilmiştir. Geleneksel yöntemlerin esneklik ve süneklik esaslı yaklaşımları, modern sismik izolasyon ve pasif enerji sönümleyicilerin çalışma sistemleri, şekil hafızalı alaşımlar (SMA) ve kendini onaran beton gibi akıllı malzemelerin, geleceğin depreme dayanıklı yapı tasarımındaki potansiyel rolleri incelenmiştir. Yapılan literatür taraması ve vaka analizleri sonucunda; sismik tasarımın sadece dayanım odaklı yaklaşımdan, enerji yönetimi ve esneklik odaklı yaklaşıma doğru evrildiği ve geleceğin yapılarının hibrit sistemler üzerine kurgulanacağı sonucuna varılmıştır.

 

Anahtar Kelimeler: 

Sismik Mimari Tasarım, Geleneksel Yapım Teknikleri, Sismik İzolasyon

ABSTRACT

Earthquakes have historically acted as critical determinants in the evolution of architectural forms. This study examines seismic protection strategies ranging from traditional techniques to future technologies. Specifically, it analyzes the energy dissipation capacities of Anatolian Hımış/Bağdadi and the Far Eastern Shinbashira principle. The research investigates traditional ductility-based approaches, modern seismic isolation, and the potential of smart materials like Shape Memory Alloys (SMA) and self-healing concrete. Based on literature reviews and case studies, it is concluded that seismic design has shifted from a strength-based paradigm to one focused on energy management and flexibility, with future structures predicated on hybrid systems.

Keywords

Seismic architectural design, Traditional construction techniques, Seismic isolation