Gıda Kaynaklı Salmonella İzolatlarının Antimikrobiyal Direnç Profillerinin ve Biyofilm Oluşturma Kapasitelerinin Araştırılması

COŞKUN A. G., YILMAZ U., ÖZEL Y., ATİK t., Temelli S., Eyigor A.

Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi, cilt.56, sa.1, ss.63-74, 2026 (TRDizin)

Özet

GİRİŞ ve AMAÇ: Çiftlik hayvanlarının yetiştiriciliğinde antibiyotik kullanımı, antimikrobiyal direncin artmasına sebep olabilmektedir. Bu sebeple, yapılacak antimikrobiyal direnç çalışmalarında, özellikle hayvansal gıdalardan elde edilecek Salmonella gibi patojenlerin antimikrobiyal direnç oranları ve biyofilm kapasitelerinin araştırılması önemlidir. Bu çalışmada, gıda kaynaklı Salmonella izolatlarının antimikrobiyal direnç profillerinin ve biyofilm oluşturma kapasitelerinin broyler karkas ve yenilebilir iç organ etlerinde araştırılması amaçlanmıştır. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmada, broyler kesim hattında bulunan iç organ çıkartma sonrası, tüy yolumu sonrası ve soğutma sonrası aşamalarından alınan örneklerden izole edilen 50'si broyler karkas ve 50'si yenilebilir iç organ kökenli olmak üzere toplam 100 adet Salmonella spp. izolatı kullanılmıştır. İzolatların tanımlanması konvansiyonel, APİ 20E (Biomerieux, 20100) ve PZR yöntemleri, antimikrobiyal direnç profilleri tam otomatize sistem BD Phoenix™ (Becton-Dickinson, ABD) ve biyofilm oluşturma kapasiteleri ise mikroplaka yöntemiyle araştırılmıştır. BULGULAR: Örneklerden izole edilen 100 adet Salmonella spp. izolatında siprofloksasine yüksek düzeyde (%100), levofloksasine (%34) ve trimetoprim-sulfamethoksazole orta düzeyde (%31) direnç saptanmıştır. Bunun yanında, aminoglikozidlere (amikasin tümü duyarlı, gentamisin %3), beta-laktam/beta-laktamaz inhibitör kombinasyonlarına (ampisilin-sulbaktam ve piperasilin-tazobaktam tümü duyarlı, seftolozan-tazobaktam %2, amoksisilin-klavulanat %3), karbapenemlere (imipenem ve meropenem tümü duyarlı, ertapenem %1) ve üçüncü nesil sefalosporinlere (seftazidim, sefepim, seftriakson %2) düşük düzeyde direnç saptanmıştır. Çoklu ilaç direnci düşük düzeyde (%3) tespit edilmiştir. Örneklerden soyutlanan 100 izolatın %40'ının (40/100) güçlü, %32'sinin (32/100) orta, %11'inin (11/100) zayıf düzeyde biyofilm oluşturma yeteneğine sahip olduğu, %17'sinin (17/100) ise biyofilm üretmediği belirlenmiştir. TARTIŞMA ve SONUÇ: Bu çalışma, özellikle florokinolonlara yüksek düzeyde direnç tespit edilmesi ve %72'lik (güçlü + orta) toplam biyofilm üretme kapasitesinin saptanması ile antimikrobiyal direnç çalışmalarında gıda kaynaklı patojenlerin göz ardı edilmemesi ve tek sağlık konsepti kapsamında multidisipliner bir eylem planı oluşturulması gerekliliğini ortaya koymaktadır.
INTRODUCTION: Antibiotic use in livestock production contributes to the emergence of antimicrobial resistance (AMR), making the monitoring of resistance patterns in foodborne pathogens such as Salmonella increasingly important. This study aimed to determine the antimicrobial resistance profiles and biofilm-forming capacities of Salmonella isolates obtained from broiler carcasses and edible offals. METHODS: A total of 100 Salmonella spp. isolates were examined, including 50 from broiler carcasses and 50 from edible offals. Samples were collected at post-evisceration, post-defeathering, and post-chilling stages of the slaughter line. Identification of isolates was performed using conventional biochemical tests, API 20E, and molecular method r-PCR. Antimicrobial susceptibility was assessed by the automated BD Phoenix™ system, while biofilm production was evaluated using the microtiter plate assay. RESULTS: All isolates exhibited high resistance to ciprofloxacin (100%), and moderate resistance to levofloxacin (34%) and trimethoprim–sulfamethoxazole (31%). Low resistance levels were detected against aminoglycosides (0% amikacin, 3% gentamicin), β-lactam/β-lactamase inhibitor combinations (2–3%), carbapenems (1% ertapenem; 0% imipenem/meropenem), and third-generation cephalosporins (2%). Multidrug resistance was relatively low (3%). Biofilm assessment showed that 40% of isolates were strong, 32% moderate, and 11% weak biofilm producers, while 17% produced no biofilm. DISCUSSION AND CONCLUSION: The detection of high ciprofloxacin resistance and the high proportion of biofilm-producing isolates (72% strong or moderate) emphasize the need for inclusion of foodborne Salmonella in AMR surveillance programs. These findings highlight the importance of adopting a One Health approach to mitigate the spread of resistant strains within the food production chain.