Süt İneklerinde Ketozis ve Hipokalseminin Geviş Getirme Süresi, Süt Verimi ve Serum Biyokimyasal Parametreleri Üzerine Etkilerinin DeğerlendirilmesiA

Bu araştırmanın amacı, süt ineklerinde doğum sonrası dönemde görülen iki önemli metabolik hastalık olan ketozis ve hipokalseminin geviş getirme süresi (GS) ve süt verimi (SV) üzerine etkilerini belirlemektir. Çalışma, Çanakkale’de bulunan bir süt sığırcılığı işletmesinde yürütülmüştür. Araştırmada robotik sağım sistemine sahip işletmede yetiştirilen Holstein ırkı ineklere ait veriler kullanılmıştır. Kan analizleri sonucunda ketozis tanısı konulan 19 baş, hipokalsemi tanısı konulan 19 baş ve herhangi bir metabolik hastAalığı bulunmayan 20 baş olmak üzere toplam 58 ineğe ait günlük ve haftalık GS ile SV kayıtları değerlendirilmiştir. GS verileri, sağım robotlarına entegre sürü yönetim sisteminden elde edilmiştir. Kan biyokimyasal analizleri otoanalizör kullanılarak gerçekleştirilmiş; Beta-hidroksibütirik asit (BHBA) >1.0 mmol/L olan hayvanlar ketozis, serum kalsiyum (Ca) <8.3 mg/dL olan hayvanlar ise hipokalsemi vakası olarak sınıflandırılmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde varyans analizi (ANOVA) ve Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ketozis ve hipokalseminin günlük ve haftalık GS ile günlük SV üzerinde istatistiksel olarak önemli bir etkisi bulunmamıştır (p>0.05). Buna karşılık, laktasyon sayısının günlük SV üzerinde önemli etkisi olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca hipokalsemi vakalarının daha çok ileri laktasyondaki (3+) ineklerde, ketozis vakalarının daha çok ikinci laktasyondaki ineklerde ortaya çıktığı belirlenmiştir. Biyokimyasal analizlerde ise ketozis grubunda BHBA düzeyinin yüksek olduğu, hipokalsemi grubunda ise serum kalsiyum (Ca) ve fosfor düzeylerinin daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.01). Sonuç olarak, ketozis ve hipokalsemi metabolik parametrelerde belirgin değişikliklere yol açmasına rağmen, bu çalışmada GS ve SV üzerine belirgin bir etkisi gözlenmemiştir. Bununla birlikte geviş getirme davranışının sürü yönetimi açısından erken uyarı göstergesi olarak kullanılabileceği değerlendirilmektedir.