Holstein-Friesian ırkı erkek sığırlarda LEP, IGF1 ve MYF5 genlerinin karkas ve et kalitesi özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi


Şentürk N., Selvi T. N., Babayev H., Üstüner H., Ardıçlı S.

8th International Eurasian Conference on Biological and Chemical Sciences (EurasianBioChem 2025), Ankara, Türkiye, 17 - 19 Aralık 2025, ss.318, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.318
  • Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Sığır karkas ve et kalitesi, tüketici taleplerini karşılayan ürünler elde etmede kritik öneme sahiptir ve yüksek ekonomik değeri nedeniyle genetik ıslah hedeflerinde yaygın bir performans parametresidir. Modern genetik yaklaşımlar, karkas kalitesini etkileyen spesifik genlerin belirlenmesini sağlayarak ıslah programlarında etkin kullanımını desteklemektedir. Bu bağlamda; kas gelişimi, yağ metabolizması ve büyüme faktörlerini düzenleyen genler, karkas kalitesinin genetik temelini anlamak için kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, leptin (LEP), insülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF1) ve miyojenik faktör 5 (MYF5) genleri sığırlarda karkas özelliklerini anlamak için temel adaylar olarak seçilmiştir. Bu çalışma, Holstein-Friesian ırkı erkek sığırlarda karkas ve et kalite özellikleriyle bu genlerin arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamıştır. Yüz üç sığır, PCR-RFLP yöntemi kullanılarak genotiplendirilmiştir. Ardından; bu genlerin canlı ağırlık, sıcak ve soğuk karkas ağırlığı, karkas randımanı, musculus longissimus dorsi alanı, Warner-Bratzler kesme kuvveti (WBSF), pişirme kaybı, soğutma kaybı, su tutma kapasitesi, karkas uzunluğu, göğüs genişliği ve et rengi parametreleri (L*, a*, b*) ile ilişkileri incelenmiştir. Genlerin bireysel ve interaksiyon etkilerinin fenotipe yansımasının değerlendirilmesinde GLM protokolü kullanılmıştır. Karkas ve et kalitesi arasındaki denge, Pareto-front yaklaşımı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bireysel olarak incelendiğinde, IGF1, MYF5 ve LEP genleri ile özellikler arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir (P > 0,05). Ancak, LEP × MYF5 interaksiyonu, canlı ağırlık, sıcak karkas ağırlığı ve soğuk karkas ağırlığı özellikleriyle anlamlı bir ilişki göstermiştir (P < 0,05). Bu ikili interaksiyon, Holstein-Friesian sığırların karkas performansını önemli ölçüde etkileyebilecek bir epistatik örüntüyü ortaya koymuştur. Bildiğimiz kadarıyla, bu çalışma LEP × MYF5 epistatik etkileşiminin sığır karkas performansı ile ilişkili olduğuna dair ilk kanıtı sunmaktadır. Standart et kalite parametreleri için karşılık gelen bir etkileşim tespit edilmemiştir. Bu bulgular, karkas verimini iyileştirmek için tek lokus etkilerinden ziyade, epistatik belirteç kombinasyonlarının seçim indekslerine ve eşleştirme planlarına dahil edilmesini desteklemektedir. Sonuçlar, sığır karkas ve et kalite özelliklerinin altında yatan gen-gen etkileşimlerinin bağımsız popülasyonlarda doğrulanması ve daha derinlemesine araştırılması için önemli bir motivasyon sağlamaktadır.