Yeni Bir Hibrit Karar Verme Modeliyle ESG Performans Sıralaması: Bankacılık Sektörü İçin CRISUS-PIV Hibrid Modeli Uygulaması

gül S., BEKTAŞ S.

Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, cilt.60, sa.4, ss.3557-3579, 2025 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 60 Sayı: 4
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.63556/tisej.2025.1582
  • Dergi Adı: Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.3557-3579
  • Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Son yıllarda sürdürülebilir finans anlayışının yükselişiyle birlikte, çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) kriterleri finansal kuruluşların kurumsal stratejilerinde giderek daha fazla yer bulmaya başlamıştır. Özellikle bankacılık sektörü, doğrudan ve dolaylı etkileriyle ekonomik, çevresel ve toplumsal sürdürülebilirlik üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, bankaların ESG performanslarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi, hem kurumsal sorumluluklarının takibi hem de uzun vadeli değer yaratma kapasitelerinin analiz edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Söz konusu çalışmada, Türkiye’de bankacılık sektöründe faaliyet gösteren Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.’nin 2011-2022 yılları arasındaki döneme ait çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) performansının kapsamlı bir yaklaşımla incelenmesi amaçlanmıştır. Analiz kapsamında belirlenen 10 adet ESG performans kriterinin ağırlıkları, Criterion Importance Based on Sum of Squares (CRISUS) kullanılarak objektif şekilde hesaplanmış, ardından Proximity Index Value (PIV) prosedürü aracılığıyla ESG performans sıralaması oluşturulmuştur. CRISUS yönteminin sonuçlarına göre en önemli üç kriterin D8(Yönetim), D2(Emisyonlar), D9(Hissedarlar) olduğu belirlenmiştir. PIV yöntemi sonuçlarına göre Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.’nin ESG performansında en başarılı olduğu dönemler sırasıyla 2022, 2021 ve 2020 şeklinde tespit edilmiştir. Ayrıca, önerilen hibrit karar destek modelinin güvenilirliğini test etmek amacıyla gerçekleştirilen duyarlılık analizleri, modelin finansal performans değerlendirme süreçlerinde tutarlı ve güvenilir sonuçlar sunduğunu ortaya koymuştur.
In recent years, with the rise of the sustainable finance approach, environmental, social and governance (ESG) criteria have increasingly found a place in the corporate strategies of financial institutions. In particular, the banking sector plays an important role in economic, environmental and social sustainability through its direct and indirect impacts. In this context, measuring and evaluating the ESG performance of banks is of great importance both in terms of monitoring their corporate responsibilities and analyzing their long-term value creation capacity. This study aims to analyze the environmental, social and governance (ESG) performance of Yapı ve Kredi Bank A.Ş., which operates in the banking sector in Turkey, for the period between 2011 and 2022 with a comprehensive approach. The weights of the 10 ESG performance criteria identified in the analysis were calculated objectively using the Criterion Importance Based on Sum of Squares (CRISUS) method, and then an ESG performance ranking was created using the Proximity Index Value (PIV) procedure. According to the results of the CRISUS method, the three most important criteria are D8→(Governance), D2→(Emissions), D9→(Shareholders). According to the results of the PIV method, the most successful periods in the ESG performance of Yapı ve Kredi Bank A.Ş. were determined as 2022, 2021 and 2020, respectively. Additionally, sensitivity analyses were conducted to test the reliability of the proposed hybrid decision-support model, confirming its effectiveness in financial performance evaluation.