Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, sa.48, ss.349-391, 2025 (ESCI, Scopus, TRDizin)
Cumhuriyet Türkiye’sinin kuruluşundan itibaren temel hedeflerinden biri, iktisadi kalkınma olmuştur. Bu durum Atatürk’ün çeşitli söylemlerinden izlenebilmektedir. Örneğin; Atatürk için “iktisadi kalkınma, bağımsız ve özgür Türkiye'nin, daima daha güçlü, daima daha refahlı Türkiye idealinin belkemiğidir” ve “büyük davamız, en uygar ve en kalkınmış ulus olarak varlığımızı yükseltmektir.” Görüldüğü üzere iktisadi kalkınma, uygar bir ulus ve refah içinde bir toplum hâline gelmenin temel öncüllerinden biridir. Atatürk’e göre iktisadi alanda başarısızlık, kazanılan zaferi gölgede bırakacak ve ülkeyi yoksulluğa sürükleyecektir. Bu çerçevede Atatürk döneminde iktisadi kalkınmanın sağlanabilmesi için çözülmesi gereken birçok sorun içinde öncelik verilen sanayileşme olmuştur. Bir taraftan milli sermaye-milli burjuvazi geliştirilmeye çalışılırken bir taraftan da çeşitli yatırımlar hayata geçirilmiştir. Bunun örneklerinden biri, Osmanlı Devleti dönemine uzanan “Bursa Mensucat-ı Osmaniye Anonim Şirketi”dir. Şirket, her ne kadar kurucu sermayesi farklı girişimcilerden oluşsa da tekstilde makineleşmenin önemli örneklerinden biridir. Cumhuriyet döneminde yine tekstilde makineleşme-sanayileşme yatırımlarının ilk örneklerinden biri söz konusu işletmenin devamı olan “Bursa Dokumacılık Türk Anonim Şirketi”dir. Günümüzde “İpekiş Mensucat AŞ” adıyla varlığını sürdüren işletme, gerek Türkiye gerekse de Bursa ekonomisi için önemli bir yere sahiptir. Çalışmada milli iktisat siyasası kapsamında şirketin ilk kuruluş tüzüğü ve dönem gazete haberleri incelenerek iktisadi anlamda etkileri değerlendirilecektir.