Uzaktan Çalışma Stresinin İşten Ayrılma Niyetine Etkisinde İş Tatmininin Aracı Rolü)
II. ENDÜSTRİ VE ÖRGÜT PSİKOLOJİSİ KONGRESİ, Adana, Türkiye, 2 - 04 Mayıs 2025, ss.36, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Adana
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.36
- Bursa Uludağ Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Günümüzde uzaktan çalışmanın çalışanlar üzerindeki etkileri tartışılmaktadır. Uzaktan çalışma modelinin çeşitli avantajlarının yanı sıra bazı dezavantajlar da barındırdığı düşünülmektedir. Literatürde, uzaktan çalışmanın iş yaşamına etkileri kapsamlı şekilde ele alınmış; yapılan araştırmalarda, uzaktan çalışan bireylerin iş stresi ile işten ayrılma niyeti arasında anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın amacı ise, uzaktan çalışma kaynaklı stresin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde iş tatmininin aracılık rolünü incelemektir.
Araştırmada, çeşitli sektörlerde uzaktan çalışan bireylerden şu ölçekler aracılığıyla veriler toplanmıştır: Brayfield ve Rothe (1951) tarafından geliştirilen, Judge ve arkadaşları (1998) tarafından kısaltılan ve Keser ve Öngen Bilir (2019) tarafından Türkçeye uyarlanan 5 maddelik "İş Tatmini Ölçeği" (α=0,879); Grandey (1999) tarafından geliştirilen ve Öz (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan 3 maddelik "İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği" (α=0,923); ve Keser ve arkadaşları (2025) tarafından geliştirilen 5 maddelik "Uzaktan Çalışma Stresi Ölçeği Kısa Form" (α=0,789). Anket formunda toplam 13 madde yer almakta olup, tüm ölçekler tek boyutlu yapıda ve 5'li Likert tipindedir. Oluşturulan modelin test edilmesi sonucunda (R²=0,51, F=85,17, p<0,001) çalışmanın dört hipotezi değerlendirilmiştir.
Bulgular, uzaktan çalışma stresinin iş tatminini azalttığını (β=-0,28; t=-4,00), iş tatmininin ise işten ayrılma niyetini azalttığını (β=-0,94; t=-11,55) göstermektedir. Ayrıca, uzaktan çalışma stresinin işten ayrılma niyetini artırdığı (β=0,44; t=4,47) tespit edilmiştir. En önemlisi, uzaktan çalışma stresi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide iş tatmininin kısmi aracılık rolü olduğu doğrulanmıştır (β=0,17; t=2,27; %95 GA [0,1460; 0,3961]).
Sonuçlar, artan uzaktan çalışma stresinin iş tatminini düşürdüğünü ve bunun da işten ayrılma niyetini artırdığını göstermektedir. Bu bulgular, örgütlerin uzaktan çalışma düzenlemelerinde çalışan stresini azaltmaya yönelik stratejiler geliştirmeleri gerektiğini vurgulamaktadır.
Anahtar Sözcükler: Uzaktan Çalışma, Uzaktan Çalışma Stresi, İş Tatmini, İşten Ayrılma Niyeti, Aracılık Etkisi