Mahalli idarelerin kuruluş sürecinde Balıkesir Belediyesi (1864-1922)


Öğr. Gör. BETÜL İSKENDER

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Abdülmecit Mutaf

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Osmanlı Devlet'inde klasik dönemde belediye hizmetleri asıl görevi yargıçlık olan kadı tarafından yerine getirilmiştir. Kadının belediye işleri ile ilgili yardımcıları başta ihtisap ağası (muhtesip) olmak üzere subaşılar asesbaşı, böcekbaşı, mimarbaşı, bina emini, çöpçü subaşısı ve çöp çıkaranlardır. Bu sistemdeki ilk değişiklik modern şehir hayatını Osmanlı ülkesinde yerleştirmek amacıyla II. Mahmut tarafından başlatılmıştır. II. Mahmut'un 1826 yılında Yeniçeri Ocağını kaldırmasıyla kadının yaptırım gücü elinden alınmıştır ve sadece hukuk işleri ile görevli hale getirilmiştir. Bu değişiklikleri Tanzimatçıların yaptıkları takip etmiştir.1864 Vilayet Nizamnamesi ile Osmanlı Devleti'nde eyalet sisteminden vilayet sistemine geçilmiştir. Bu nizamname klasik Osmanlı şehirlerinde modern belediyeyi inşa edecek düzenlemelerin öncüsüdür. Belediye idarelerinin bütün imparatorluğu kapsayacak şekilde resmen kurulmaya başlamaları ise Meşrutiyet Meclisinde 1877 yılında alınan karar neticesindedir.Yapılan araştırmada 1864 yılında kurulduğu tahmin edilen Balıkesir Belediyesinin kuruluşundan Milli Mücadele döneminin sonuna kadar olan süreç ele alınmıştır. Bu süreç daha iyi anlaşılması amacıyla dönemlere ayrılmıştır ve her bir dönemde kaynakların imkân verdiği ölçüde belediye başkanları, belediye meclisleri, belediye teşkilatı, belediyenin faaliyetleri ve bütçesi ortaya konulmuştur. Belediyenin faaliyetleri kısmı uygun başlıklar altında incelenmiştir. Bu başlıklar; imar faaliyetleri, sağlık hizmetleri, itfaiye hizmetleri, sosyal yardım hizmetleri, savaşlarda belediyelerin verdiği hizmetler şeklindedir.Sonuç olarak yapılan araştırma ile Balıkesir Belediyesinin dar bir kadro ile başlattığı hizmetlerinin zamanla nasıl geliştiği ve hangi aşamaya ulaştığı ortaya konmuştur.