BURSA EKOLOJİK KOŞULLARINDA REYHAN (Ocimum basilicum L.)’IN TARIMSAL ÖZELLİKLERİ İLE UÇUCU YAĞ ORANI ÜZERİNE FARKLI ORGANİK VE İNORGANİK GÜBRELERİN ETKİLERİ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ, Türkiye

Tez Danışmanı: Oya Kaçar

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırma Bursa ekolojik koşullarında farklı organik ve inorganik gübrelerin reyhan (Ocimum basilicum L.)’ın tarımsal özellikleri ile uçucu yağ oran ve bileşenleri üzerine etkilerini belirlemek amacı ile 2020 ve 2021 yıllarında yürütülmüştür. Araştırma Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi deneme alanlarında tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede 8 farklı gübre uygulaması (Kontrol, Tavuk, Ahır, Solucan, Organomineral tavuk, Organomineral ahır, Amonyum sülfat-I, Amonyum sülfat-II) ele alınmıştır. Her uygulamada denemenin yürütüldüğü her iki yılda çiçeklenme döneminde 2 biçim gerçekleştirilmiştir. Ele alınan gübre uygulamaları bakımından birleştirilmiş veriler değerlendirildiğinde, agronomik özelliklerden bitki boyu 38,84-40,46 cm, habitus genişliği 28,64-29,88 cm, toplam verim olarak olarak yaş herba 1686,06-2024,89 kg/da, kuru herba 274,81-354,66 kg/da, kuru yaprak 140,61-158,85 kg/da, kuru çiçek 63,88-111,22 kg/da, kuru sap 69,46-86,48 kg/da ve uçucu yağ verimi 2,42-3,36 kg/da aralığında belirlenmiştir. Kalite ile ilgili özellikler değerlendirildiğinde yaprakta ve çiçekte uçucu yağ oranı sırası ile % 0,85-1,00 ve % 1,76-1,95 olarak saptanmıştır. Farklı gübre uygulamalarında yaprak ve çiçek uçucu yağında öne çıkan ana bileşenler Linalool, Öjenol, Ökaliptol, Cis-alpha.-Bergamotene ve Tau.-Kadinol olmuştur. Çalışmada genel olarak tarımsal özellikler bakımından 2. yıl 1. yıla göre, 2. biçimler, 1. biçimlere göre daha yüksek değerlere ulaşmıştır. Yaprakta ve çiçekte belirlenen uçucu yağ oranlarında ise 1. yılda ve 2. biçimlerde daha yüksek değerler elde edilmiştir. Araştırmanın sonucunda genel olarak verim değerleri bakımından Tavuk ve Amomyum Sülfat gübrelerinin, uçucu yağ oranları bakımından ise organomineral gübrelerin öne çıktığı belirlenmiştir. Bu bilgi doğrultusunda reyhan yetiştiriciliğinde sürdürülebilirliği sağlamak bakımından kimyasal gübre kullanmak yerine tavuk, organomineral tavuk ve organomineral ahır gübrelerini sisteme sokmak yerinde olacaktır.