İslam Düşüncesinde Dolaylı Fiil ve Davranışlar (Tevlid-Tevellüd)


Prof. Dr. ULVİ MURAT KILAVUZ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tez Danışmanı: Tevfik Yücedoğru

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

İnsan fiilleri meselesi, kelâmda insanın bunların meydana gelişindeki rolü ve sorumluluğu açısından ele alınmıştır. Dolayısıyla konu, insan fiillerinin yaratılması, irade hürriyeti, kader ve bunların yanı sıra insan kudretinin sınırı, kötülük problemi gibi meselelerle irtibatlıdır.

İnsanın doğrudan doğruya değil, bir fiili veya etkisi aracılığıyla ortaya koyduğu ikincil fiiller anlamındaki mütevellid fiiller meselesi de insan fiilleri bağlamında tartışılan konulardan birisidir.

Çalışmada ilk olarak fiil kavramı, fiillerin hangi kriterlere dayanarak taksime tâbi tutulduğu ve bu bağlamda mütevellid fiillerin diğer fiiller içindeki konumu ve çeşitleri üzerinde durulmuş, mütevellid fiiller konusundaki anlayışları belirleyen saikler olarak insanın irade hürriyeti ve atomcu düşünce irdelendikten sonra kelâmcıların tevlid konusundaki görüşleri ortaya konulmuştur.