Multiple sklerozlu hastalarda hastalık modifiye edici ilaç tedavisine uyumu etkileyen faktörler


Doç. Dr. ÖZNUR ERBAY DALLI

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Öznur Usta Yeşilbalkan

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Temmuz 2016 - Şubat 2017 tarihlerinde Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı MS polikliniğinde yürütülen araştırmaya 198 MS hastası dahil edilmiş, araştırmanın yürütülebilmesi için etik kuruldan ve kurumdan yazılı izin, hastalardan da yazılı onam alınmıştır. Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 44±2.4, çoğunluğu kadın (%77.8), ilköğretim mezunu (%40.4) ve evli hastalardan (%72.2) oluşmuştur. Hastaların çoğu RRMS'li (%93.4) olduğunu, %35.4'ün Copaxone tedavisi aldığını ve çoğunluğu (%83.8) tanı süresinin 10 yıldan daha uzun olduğunu bildirmiştir. Hastaların MDR (Missing Dose Rate)'ye göre %59.6'sının ilaç tedavisine uyumlu, %40.4'ünün ise ilaç tedavisine uyumsuz olduğu belirlenmiştir. Avonex ilaç tedavisine uyum diğer ilaç tedavilerine göre en yüksek olarak belirlenmiştir. Araştırmada bekar hastaların tedaviye uyumları daha yüksek saptanmış ve uyum ile medeni durum arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Diğer sosyodemografik özellikler ile ilaç tedavisine uyum arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Hastaların; unutkanlık sorunu, MS dışında başka bir kronik hastalık bulunma durumu, enjeksiyon uygulama şekli ve tedavi memnuniyet düzeyi özelliği dışında diğer hastalığa ilişkin özellikler (MS tipi, kullanılan ilaç tedavisi, atak süresi vb.) ile ilaç tedavisine uyum arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Uyumsuz hastaların ilaç tedavilerini en çok atlama nedeni "Hafıza (bellek) sorunları" olarak saptanmış, diğer nedenler; "Evden uzak olmak ve ilaçlarıma erişememek", "Enjeksiyon yan etkileri", "Aktivitelerime engel olduğu için ilacımı almak istememek" olarak sıralanmıştır. Hastaların başa çıkma tutumları, yorgunluk ve öz etkililik/yeterlik düzeyi ile ilaç tedavisine uyum arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05).