Cerrahi Tedavi Uygulanan Gastrointestinal Stromal Tümörlü Hastaların Genel ve Hastalıksız Sağkalımına Etki Eden Faktörlerin Retrospektif Analizi

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Gül Dağlar Özdemir

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gastrointestinal stromal tümör (GİST) tedavisi için halen en geçerli tedavi cerrahi olmakla birlikte, metastatik olmayan hastalarda dahi kitlenin tamamen rezeksiyonu sonrasında %26 ile %44 arasında nüks gelişmektedir. Bu çalışmada, hastaların operasyon sonrasında genel sağkalım (GSK) ve hastalıksız sağkalımına (HSK) etki eden cerrahi ve cerrahi dışı prognostik faktörlerin ortaya konulması ve tümöral dokunun sağlam cerrahi sınırla birlikte tamamen çıkarılması ve adjuvan tedavi kullanımın sonuçlarının araştırılması amaçlanmıştır. 2005-2013 yılları arasında GİST tanısı ile opere edilmiş hastaların klinik ve demografik özellikleri, tümör lokalizasyonu, tümörün morfolojik ve histopatolojik özellikleri, operasyon tiplerini, sağkalım ve nüks zamanını içeren verileri geriye dönük olarak kaydedilmiştir. 71 vakanın, erkek / kadın oranı, 1.71, ve yaş ortalaması 60,27±14,65 yıldır. Hastaların tümör lokalizasyonları, 42’sinde (%59,2) mide, 16’sında (%22,5) ince barsak, 12 ‘sinde (%16,9) gastrointestinal sistem dışında (ekstraGİS), birinde (%1,4) rektumdadır. Modifiye NIH risk sınıflamasına göre, 9’u (%12,68) çok düşük, 12 ‘si (%16,90) düşük, 21’i (%29,58) orta ve 29’u (%40,85) yüksek risk grubunda yer almıştır. Hastaların 13’ünde (%18,3) başvuru anında metastaz izlenirken, 24 hastada (%33,8) takipte nüks veya metastaz gelişmiştir. R0 rezeksiyon 51’inde (%71,8), R1 rezeksiyon dokuzunda (%12,7), R2 rezeksiyon 11 ‘inde (%15,5) sağlanabilmiştir. Ortalama takip süresi 47,12±33,52 ay (Aralık:1-171) olarak izlenmiş olup, nüks izlenen 19 hastanın (%26,8) ortalama nüks zamanı 22,16±15,89 aydır (Aralık:3-57). Takip süresi boyunca 54 hasta (%76,1) sağken,17’si (%23,9) yaşamını yitirmiştir. Tek değişkenli analizde yaş, tümör lokalizasyonu, tümörün evresi, metastatik hastalık, rezidüel tümör evresi, nekroz ve takipte nüks varlığı, çok değişkenli analizde ise ekstraGİS yerleşimi ve nüks gelişmesi GSK üzerine bağımsız prognostik faktörler olarak izlenmiştir. Tek değişkenli analizde yüksek evre, incebarsak-ekstraGİS yerleşimi, R1-2 rezeksiyon, nekroz, çevre doku invazyonu ve cerrahi sınır pozitifliği, metastatik hastalık ve adjuvan tedavi kullanımı nüks riskini artırırken, çok değişkenli analizde HSK’ya incebarsak-ekstraGİS yerleşimi, R2 rezeksiyon, mitoz sayısı, çevre invazyonu ve adjuvan tedavi etkili olarak izlenmiştir. Hastaların 1 yıllık, 3 yıllık ve 5 yıllık hastalıksız sağkalım değerleri sırasıyla %89.6, %75.4, %64.3 olarak izlenmiştir. Sonuç olarak, literatürde tanımlandığı gibi, GİST’lerin küratif tedavisinde en önemli basamak cerrahidir. Çalışmamızda hastalığın incebarsak ve ekstraGİS yerleşimli olması, tümörün çevre dokuya invaze görünümü tümöerün lokal kontrolünü zorlaştırmakta ve R2 rezeksiyonla birlikte HSK için bağımsız kötü prognostik faktörler olarak izlenmektedir. Adjuvan tedavinin HSK üzerinde izlenen olumsuz etkisi yüksek evreli hastalığa bağlanmakta ve bu yönde daha geniş sayılı ve ileriye dönük çalışmalara yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Anahtar kelimeler: Gastrointestinal stromal tümörler, cerrahi, sağkalım, prognostik faktörler