Damızlık süt sığırı işletmeciliğine uygun soğuk ahır tiplerinin geliştirilmesi üzerine bir araştırma


Prof. Dr. ERKAN YASLIOĞLU

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA, Türkiye

Tez Danışmanı: İsmet Arıcı

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Ülkemiz süt sığırı yetiştiriciliğinin en önemli sorunlarından biri; yetersiz barındırma koşulları nedeniyle verim yeteneği ve genetik kapasitesi yüksek olan hayvanlardan gerektiği gibi yararlanılamamasıdır. Hayvancılığı gelişmiş ülkelerde, dış ortam j koşullarının iç ortamda egemen olduğu soğuk ahırlar yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Böylece, sığırların doğal davranışlarını sergilemelerine, mekanizasyon ve teknoloji kullanımına, işgücünden etkin bir biçimde yararlanılmasına, yapım maliyetinin azaltılmasına olanak yaratılmakta, istenilen düzeyde verim alınabilmektedir. Bu çalışmada, ülkemiz damızlık süt sığırı yetiştiriciliğinde önemli bir yeri olan Bursa Bölgesi koşullarında soğuk ahırların uygulanabilirliği araştırılmış, bu amaçla 20 baş ve daha fazla süt sığırı olan ticari karakterli 33 işletme incelenmiştir. Bu işletmelerin, % 15'inde serbest açık, % 42'sinde bağlı duraklı ve % 43'ünde serbest duraklı ahır sistemleri kullanılmaktadır. Yapılan incelemeler sonucu yetiştiricilerin bakım ve besleme konusuna gösterdiği özeni barınak konusuna göstermediği, bazı işletme sahiplerinin kapasite artışı nedeniyle işgücünden daha iyi yararlanabilmek için bağlı 'duraklı ahırlarını serbest duraklı ahırlara dönüştürdükleri görülmüştür. Yapılan hesaplamalar sonucu havalandırma sistemlerinin, incelenen işletmelerden kapalı ahıra sahip olanların kış mevsiminde % 69 'unda nem kontrolü, yaz mevsiminde % 71'inde de sıcaklık kontrolü için yetersiz olduğu görülmüştür. Bursa Bölgesi iklim koşullarında, soğuk ahır tipinde ahırların yapılabileceği, gerek yapılan değerlendirmeler, gerek ilgili kaynaklar gerekse bu tarzda yapılmış işletmelerde yapılan anket ve incelemeler sonunda ortaya konmuştur. Var olan işletmelerde görülen sorunların aşılmasına yönelik öneriler geliştirilmiş ve bu işletmelerin iyileştirilmesine olanak yaratmak ve örnek oluşturmak amacıyla bağlı duraklı ahıra sahip 2 işletmedeki ahırlar, serbest duraklı ahıra dönüştürülerek, inek başına iyileştirme maliyeti bulunmuştur. Yetiştiriciliğe yeni başlayacak olan ya da işletme yapılarını tümüyle değiştirmek isteyen işletmelere model olması amacıyla, bölge koşulları, arazi miktarları ve bölgedeki işletmelerin kapasite dağılımları da dikkate alınarak 20, 50, 103 ve 198 baş kapasiteli örnek serbest duraklı soğuk ahır projeleri geliştirilmiş, bu ahırların inek başına maliyetleri de sırasıyla, 4 180 579 140 TL (2875 $),.3 053 408 690 TL (2100 $), 2 254 000 140 TL (1550 $) ve 1 965 116 180 TL (1350 $) olarak bulunmuştur.