Endotel işlev bozukluğunun arteriyel sertlik, serum endotelin-1 düzeyi ile değerlendirilmesi ve koroner arter hastalığı ciddiyeti ile ilişkisi


Doç. Dr. ŞEYDA GÜNAY POLATKAN

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. İbrahim Baran

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Ateroskleroz, koroner arterlerin yanı sıra büyük ve orta geniĢlikteki müsküler arterleri de etkileyen sistemik bir hastalıktır. Ateroskleroz ve iliĢkili hastalıklar, dünyada birinci sıradaki ölüm sebebidir. Koronerlerde aterosklerotik tutulum baĢlamadan önce endotel fonksiyon bozukluğunun ortaya çıktığı bilinmektedir. Aterosklerozu organ tutulumu olmadan teĢhis edebilmek önemlidir. Bu çalıĢmanın amacı; endotel fonksiyon bozukluğunun serum endotelin-1 düzeyi, küçük arter elastisitesi ve koroner arter hastalığı ciddiyeti ile iliĢkisini değerlendirmek ve Sendrom X tedavisinde endotelin antagonistlerinin yeri olabilir mi? sorusuna cevap aramaktır. Göğüs ağrısı Ģikayeti ile baĢvuran hastalar iskemi açısından efor stres testi veya miyokard perfüzyon sintigrafisi ile değerlendirildi. Ġskemi saptanan hastalara koroner anjiyografi yapıldı. Tüm hastaların serum endotelin-1 düzeyi ELISA yöntemiyle ve arter elastisitesi ise radyal arterden tonometre ile ölçüldü. Koroner arter hastalığı öyküsü, iskemi varlığı ve koroner anjiyografi sonuçlarına göre oluĢturulan hasta grupları serum endotelin-1 düzeyi, küçük arter elastisite indeksleri, Gensini skorları açısından karĢılaĢtırıldı. ÇalıĢmaya dahil edilen 80 hastanın 50‟si (%62,5) erkek, 30‟u (%37,5) kadındı. Tüm grupta yaĢ ortalaması 58,4 ±10,7 yıldı. Yirmi altı (%32,5) hastada bilinen koroner arter hastalığı öyküsü mevcuttu. Tüm grupta 55 (%68) hastada iskemi saptandı. Koroner anjiyografi ile değerlendirilen hastaların 21‟inde (%38) kritik koroner lezyonu saptandı. Medyan serum endotelin-1 düzeyi, iskemi saptanan grupta 18,9 ng/L (8,5- 134,9 ng/L), iskemi saptanmayan grupta 14,8 ng/L (8,4-41,5 ng/L) bulundu. Ġskemik grupta serum ET-1 düzeyi daha yüksekti (p=0.045). Serum endotelin-1 düzeyi ile koroner arter hastalığı öyküsü, küçük arter elastisitesi ve Gensini skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir iliĢki saptanmadı. Koroner arter hastalığı öyküsü olmayan hasta grubunda iskemi saptanıp yapılan koroner anjiyografide kritik koroner lezyon saptanmayan hastaların serum endotelin-1 düzeyi, iskemisi olmayan hastalardan iii yüksekti. Bu da kardiyak Sendrom X tedavisinde, endotelin-1 antagonistlerinin kullanılabileceğini düĢündürmektedir fakat daha fazla sayıda hasta içeren, prospektif araĢtırma sonuçlarına ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Sendrom X, endotelin-1, arteriyel sertlik, iskemi