Endosülfan, 2,4-D ve bacillus thuringiensis preparatının swiss-albino (mus musculus) farelerinin değişik organlarında bazı enzimlerin aktivitelerine ve glikojen seviyelerine etkileri

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji Ve Genetik, Türkiye

Tez Danışmanı: Atilla Yanıkoğlu

Tezin Onay Tarihi: 1990

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmada bir biyolojik insektisit olan Bacillus thuringiensis (B.t.) var thuringiensis prepetratı ile kimyasal pestisitlerden endosülfan ve 2,4-D’nin LD30 dozları Swiss-albino erkek farelere (Mus musculus) intraperitonal olarak uygulanarak hayvanların karaciğer ve böbreklerinde bazı enzim aktivitelerine (MDH, HK, LDH), ayrıca karaciğer ve kasta glikojen seviyelerine etkileri araştırılmıştır.

B.t. preparatı, gerek 2,4-D gerekse endosülfan’a oranla enzim aktivitelerinde önemli bir değişiklik göstermemiştir. Bu preperatın etkisiyle ilk saatlerde meydana gelen aktivasyonlar, 64. saatte kontrol grubuna paralel değerlere ulaşmıştır. 2,4-D uygulanan farelerde, karaciğer dokusunda deneyin sonlarına doğru MDH ve HK enzimlerinde meydana gelen aktivasyonlar önemli olmaktadır. LDH enzimindeki aktivasyon ise 64. saatte etanol kontrol grubu ile aynı değerde bulunmuştur. Endosülfanın etkisiyle karaciğerdeki MDH ve HK enzim aktiviteleri ilk saatlerde inhibisyon ve aktivasyonlar gösterirken deney periyodunun sonlarına doğru kontrol grupları ile aynı değerlere gelmiştir. Ancak böbrekte, incelenen her 3 enzimde de bazen aktivasyon bazen de inhibisyonlar görülmektedir.

B.t. ve 2,4-D’nin gerek karaciğerde gerekse kas dokusunda glikojen seviyelerini 16. saate kadar etkilemesine rağmen ilerleyen saatlerde her iki dokuda da beslenmeye bağlı bir artış vardır. B.t. preparatı 16. saatten sonra karaciğer ve kasta glikojen seviyelerini yükseltmeye başlamıştır. 72. saatte karaciğerde, kontrol grubuna yakın seviyeye gelirken kas dokusunda henüz normal değerlere ulaşamamıştır. Bununla beraber 2,4-D uygulanan grubun glikojen seviyeleri her iki dokuda da kontrol grubunu altında seyretmiştir.

Elde edilen sonuçlar, B.t. preparatının farelerde, çalışılan enzim aktiviteleri ve glikojen seviyelerine etkileri yönünden, uyguladığımız kimyasal pestisitlere göre daha olumlu bir pestisit olduğunu göstermektedir.