Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi Ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Safa Yeprem
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
"Din" ve "müzik" pek çok kişinin yaşamında her an var olabilmelerine rağmen, yan yana telaffuz edildiğinde ilk anda birbirinden uzak iki kavram olarak algılanabilir. Ancak insanlık tarihine göz gezdirildiğinde müziğin kimi zaman dini duygu ve düşüncelerin ifadesinde kimi zaman da dini öğretilerin geniş kitlelere yayılmasında önemli bir vasıta olduğu görülebilir. Öyle ki iki ilahi dinin (Hıristiyanlık, Yahudilik), kutsal kitap metinlerinin ezberlenmesinde etkili olduğu için mabedlerinde müziğe yer verdiklerinin bilgisi bizi bu araştırmayı yapmaya sevk etmiştir. Araştırmanın amacı; "İslam dini kutsal kitabı olan Kur'an-ı Kerim'in ayetlerinin ezberlenmesinde makamsal okuyuşun etkisi var mıdır?" sorusunun cevabını aramaktır. Bu amaç doğrultusunda gönüllü katılımcılardan oluşturulan deney ve kontrol grupları ile dört haftalık süreçte deneysel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ikinci sınıf öğrencilerden 62 kişinin katıldığı bu çalışmada rastgele oluşturulan iki gruptan deney grubuna makamlı bir şekilde gerçekleştirilen Kur'an tilaveti dinletilerek belirlenen ayetlerin ezberlenmesi kendilerinden istenmiştir. Kontrol grubundan ise aynı ayetlerin makamsız bir şekilde gerçekleştirilen tilavetini dinleyerek ezber yapmaları talep edilmiştir. Katılımcıların uygulama sonunda ezberlerini okumaları esnasında izinleri dahilinde alınan ses kayıtları araştırmacı tarafından dinlenmiş ve uzman okuyuşundan yola çıkılarak belirlenen kıstaslar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmelerden elde edilen veriler ve katılımcıların doldurduğu bilgi formlarındaki veriler istatistik testlere tabi tutularak analiz edilmiştir. Analizler neticesinde iki grubun yapısal uyumunu ortaya çıkaran ve makamsal okuyuş dinlemek suretiyle ezber yapan grubun diğerine göre daha başarılı olduğuna işaret eden bulgulara ulaşılmıştır. Bu bulgulardan yola çıkarak; makamsal okuyuşun, Kur'an ayetlerinin ezberlenmesi üzerinde olumlu etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.