Otomotiv endüstrisinde kullanılan çift fazlı çeliklerin fiziksel özelliklerinin araştırılması

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, FİZİK, Türkiye

Tez Danışmanı: Ahmet Avinç,Murat Yazıcı

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu araştırmada, çift fazlı çelik üretmek için % 0.055 C’ lu çelik kullanılmıştır. Standartlara göre hazırlanmış yorulma deney örnekleri iki farklı ısıl işleme tabi tutulmuştur. I. grup ısıl işlemde, normalize edilmiş örnekler ostenit bölgesinde 940oC sıcaklıkta 45 dakika tavlanarak suda soğutulmuştur. Daha sonra aynı örnekler, ferrit + ostenit bölgesinde 780oC, 825oC ve 870oC sıcaklıklarında 60 dakika tavlanarak suda soğutulmuştur. II. grup ısıl işlemde, I. grup ısıl işlemle üretilen çift fazlı çelikler 400oC’ de 2 saat tavlanarak ısı verme işlemi uygulanarak havada soğutma uygulanmıştır. Farklı ısıl işlemlerle üretilen değişik mikro yapılı çift fazlı çelik örneklere sabit hızda çekme testleri uygulanarak mekanik özellikleri incelenmiştir. Isıl işlem sonrası, çift fazlı çeliklerin kristal yapısı ve bozunumları x ışını kırınımı deneyi kullanılarak ve bu çeliklerin elektrik özdirenç ölçümleri de dört nokta elektrot yöntemi ile elde edilmiştir. Bu örneklere düşük frekanslarda (50 Hz-100 Hz) mıknatıslama uygulanarak manyetik özellikleri (B – H değişimleri) incelenmiştir. Değişik martenzit miktarına sahip çift fazlı çelik örneklerin yorulma ömürleri yorulma test cihazı ile belirlenmiştir. Çift fazlı çeliklerin elde edilen yorulma değerleri ferrit + perlit mikro yapısına sahip çeliklere göre iyileşme sağlandığı sonucuna varılmıştır. Çift fazlı çeliklerin yorulma kırılma yüzeyleri elektron mikroskobu ile incelenerek, çatlak başlangıç ve ilerleme mekanizmaları incelenmiştir.