OTOMOTİV ENDÜSTRİSİNDE KULLANILAN YÜKSEK MUKAVEMETLİ DP1200 ÇELİĞİNDE LAZER KAYNAK PARAMETRELERİNİN OPTİMİZASYONU
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ, Türkiye
Tez Danışmanı: Hakan Aydın
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Otomotiv sektörü yapısal parçalarda ultra yüksek mukavemetli çelik sacların kulllanımı ile, bu çeliklerin kaynaklı birleştirmeleri önem kazanmıştır. Lazer kaynak yönteminin, yüksek güce sahip lazer ışınını dar bir alana odaklaması sayesinde avantajları bulunmaktadır: derin nüfuziyet, yüksek dayanım, istenilen kaynak geometrisinin elde edilmesi, hassas ve yüksek kalitede birleştirme. İstenilen düzeyde mekanik özelliklerin elde edilebilmesi, uygun proses parametrelerinin kullanılması ile mümkündür.
Bu çalışma kapsamında otomotiv
endüstrisine yönelik yüksek mukavemetli DP1200 çeliklerin fiber lazer kaynak
birleştirmelerinde lazer gücü, ilerleme hızı, lazer açısı proses
parametrelerinin ısı girdisi değişimine göre kaynak geometrisi, mikro yapı,
mikro sertlik, kırılma yüzeyleri, çekme mukavemeti üzerine etkileri
araştırılmıştır. Merkezi Kompozit Tasarımı ile 3 parametre 5 seviye için deney
tasarımı oluşturulmuş, çekme testi sonrası kontür ve yüzey grafikleri
çizilmiştir. Maksimum kayma kuvveti amaç fonksiyonu olmak üzere Yanıt Yüzey
Metodolojisine göre Minitab programı yardımıyla optimum proses parametreleri ve
parametrelerin etki oranları belirlenmiş, matematiksel denklem elde edilmiştir.
Termal kamera ile kayıt altına alınan lazer kaynak işleminde, veriler analiz
edilerek belirlenen noktalar için soğuma hızları hesaplanmıştır. Simufact
Welding programı ile kaynak sonrası gerilme ve deplasman değerleri simüle
edilmiştir.