Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Aslı Aslan
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmanın amacı aşinalık etkisi, bağlamdaki uyarıcı miktarı ve videoları tekrar alma sayısının zaman algısı üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmalar zaman algımızın aşinalık etkisi ile yüksek oranda ilişkili olduğunu göstermektedir. Yapılan çalışmalarda bireyler aşina olunan uyaranlar ile karşı karşıya geldiğinde zamanı daha uzun algılama eğilimindedirler. Bunun yanında algılarımızı etkileyen önemli faktörlerden biri bağlam özellikleridir. Bağlamdaki uyarıcı miktarı algılanan zamanın bireyden bireye farklılaşmasına neden olmaktadır. Buna ek olarak videoları tekrar alma sayısı ve cinsiyetin zaman algısı ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırmaya 20 kadın, 24 erkek olmak üzere toplam 44 katılımcı dahil olmuştur. Katılımcılardan 22'si aşinalık etkisine maruz kalırken, 22'si aşinalık etkisine maruz kalmamıştır. Araştırmada uyarıcı sayısının az olduğu ve uyarıcı sayısının çok olduğu iki bağlam özelliklerini taşıyan videolar bulunmaktadır.. Ek olarak katılımcıların videoları 1 kez, 2 kez ve 3 kez alma sayıları kullanılmıştır.Verileri test etmek amacıyla 2 (aşinalık: aşina, aşina değil) X 2 (bağlam: uyarıcı sayısı az, uyarıcı sayısı çok) x 3(video tekrar alma sayısı: 1 kez, 2 kez, 3 kez) Üç Yönlü Faktöriyel Tekrarlı Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Bulgular, videoları tekrar izlemede bireylerin algıladıkları zamanın uzadığı/ genişlediği bulunmuştur. Bağlamdaki uyarıcı sayısının az olması, bağlamdaki uyarıcı sayısının çok olduğu duruma göre zamanın daha hızlı algılanmasına etki etmiştir. Bağlama göre zamanın nasıl geçtiğine ilişkin yapılan Ki Kare analizi bulgularına göre uyaran sayısının az olduğu ortamda zaman, uyaran sayısının çok olduğu ortama göre daha sıkıcı/ durağan algılanmıştır.