ORTAK ARAZİLERİN YÖNETİMİNDE OSMANLI TARZI (1839-1914)
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Cafer Çiftci
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışma Osmanlı ortak arazilerinin yönetimini ve
kullanımını konu edinmektedir ve ilgili alandaki çalışmaların nedretinden
doğmuştur. Araştırmacı farklı coğrafyalardaki ortak arazilerin tarihsel
kökenleri, yönetimi ve kullanım şekilleri üzerine kaleme alınan teorik
araştırmaların ve vaka çalışmalarının cazibesine kapılarak yola çıkmış olup
Osmanlı ortak arazileri alanındaki boşluğu doldurmaya katkıda bulunmak
niyetindedir. Çalışma ortak arazilerin mera, yaylak-kışlak, orman, harman
yerleri ve umumî yollar gibi kırsal veya kırsala ilişkin versiyonlarına
odaklanmış olup meseleyi üç ana başlıkta ele almıştır. Çalışma öncelikle ortak
arazilerle ilgili olarak geliştirilen teorik ve kavramsal çerçeveyle
ilgilenmiştir. İkinci olarak on dokuzuncu yüzyıl öncesindeki idare ve kullanım
pratikleri ele alınmıştır. Son olarak ortak arazilerle ilgili hukukî ve
kurumsal dönüşümlere sahne olan on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından sonraki
döneme odaklanılmıştır. Ele alınan birinci dönem çoğunlukla toprak hukuku
mevzuatının satır aralarından yola çıkılarak aydınlatılmaya çalışılmıştır.
İkinci döneme ilişkin idare pratikleri ise yine ağırlıklı olarak dönemin hukukî
mevzuatından istihraç edilmekle birlikte söz konusu mevzuatın seçili bir
bölgede nasıl uygulandığı üzerinden de takip edilmeye çalışılmıştır.